Een opgejaagd gevoel, je kent het vast wel. Heb jij af en toe een gejaagd gevoel? Dat is niet gek. Het is zelfs heel normaal in de wereld waarin wij leven, waar wij continu ‘aan’ staan.
Heb jij regelmatig last van een gespannen gevoel? Dan is het belangrijk dat je er iets aan doet. Hieronder lees je 16 tips die helpen tegen een opgejaagd gevoel.
Het artikel in het kort:
- Introductie: Wat betekent een opgejaagd gevoel?
- Gevolgen: Fysieke en mentale klachten
- Oorzaken: Stress en voeding
- Handige tips: 16 tipstegen een opgejaagd gevoel
Wat betekent een opgejaagd gevoel?
Als je last hebt van een opgejaagd gevoel voel je onrust in je lichaam en/of in je hoofd. Je kunt bijvoorbeeld lastig stilzitten en er blijven gedachten in je hoofd spoken.
Hoe een opgejaagd gevoel precies voelt, is bij iedereen anders. Het voelt aan als (een combinatie van):
- Nerveus- en/of paniekerigheid
- Zenuwachtig gevoel zonder reden
- Rusteloosheid
- Stress
- Spanning
- Te veel moeten doen en te weinig tijd hebben
- Angst
- Altijd ‘aan’ moeten staan
Gevolgen van een opgejaagd gevoel
Naast dat je door een opgejaagd gevoel niet goed tot rust komt, heeft het nog veel andere gevolgen. Niet alleen voor jouw mentale gezondheid, maar ook jouw fysieke gezondheid.
Een opgejaagd gevoel ontstaat door stress. Je maakt dan het stresshormoon aan, ook wel 'cortisol' genoemd. Als je vaak last hebt van stress, blijft het stresshormoon langere tijd in jouw lichaam.
Dit kan zorgen voor vermoeidheid, wat indirect ook voor klachten zorgt. Als jij bijvoorbeeld moe bent, is de kans groot dat je minder vaak gezond eet.
Oorzaken van een opgejaagd gevoel
Een opgejaagd gevoel lijkt soms uit het niets te komen, maar heeft duidelijke oorzaken. Stress speelt vaak een hoofdrol, maar wist je dat ook je persoonlijkheid en dagelijkse gewoontes bijdragen aan dit onrustige gevoel?
Stress
Stress klinkt voor velen als iets slechts, maar eigenlijk is het niet altijd slecht. Zo zorgt een beetje stress voor meer focus en energie. Handig voor bijvoorbeeld dat sollicitatiegesprek of die belangrijke presentatie.
Er wordt onderscheid gemaakt in drie soorten negatieve stress:
-
Routinematige stress
Dit wordt veroorzaakt door dagelijkse of wekelijkse terugkerende zaken, zoals financiële lasten, thuiswerk of het ouderschap. -
Acute stress
Dit wordt veroorzaakt door een plotselinge en ongewenste verandering, zoals het verlies van een baan of een (onverwachte) verhuizing. -
Traumatische stress
Dit wordt veroorzaakt door extreme trauma na bijvoorbeeld een ongeval, geweld of misbruik.
Ons stresssysteem is nog steeds afgesteld op de tijd dat we oermensen waren. Het reageert snel op tijdelijke, acute dreigingen. Als we vroeger waren gevlucht van een hongerige tijger hadden we genoeg tijd om te herstellen van de stressreactie.
Ook het vele multi-tasken of meldingen op je telefoon kunnen zorgen voor stress.
Voeding
Voeding speelt ook een belangrijke rol in hoe jij je voelt.
Een kopje koffie kan je een opkikker geven, maar te veel cafeïne kan zorgen voor een gejaagd gevoel.
Snelle koolhydraten en suikers worden snel opgenomen door je lichaam, wat voor een snelle stijging van je bloedsuikerspiegel zorgt.
Vervolgens daalt je bloedsuikerspiegel ook weer snel, waardoor je je sneller moe voelt. Dit kan stress verergeren.
In het kort:Oorzaken van een opgejaagd gevoel kunnen onder andere bestaan uit stress en voeding.
16 tips om een opgejaagd gevoel te verminderen
Gelukkig kan je met een aantal aanpassingen een opgejaagd gevoel verminderen. Welke tips voor jou werken hangt af van wat het opgejaagde gevoel veroorzaakt.
Lees hieronder de tips en bekijk welke bij jou passen.
1. Denk positief
Betrap jij jezelf erop dat je vaak negatief denkt? Dan is deze tip voor jou. Veel negatief denken zorgt voor doemdenken, waardoor de stress aanblijft. Je manier van denken veranderen heeft tijd nodig, dus wees geduldig.
Begin bijvoorbeeld met waarderen wat je hebt, wees niet te streng voor jezelf en lach zoveel mogelijk.Probeer ook situaties om te denken.
Bekijk wat de positieve kant is van een negatieve situatie. Zo is het niet leuk als het regent, maar dat kan een gezellige, knusse filmdag worden.
2. Kom in beweging
Door te bewegen komt er een gelukshormoon vrij, waardoor je je vrolijker en rustiger voelt. Uit onderzoek blijkt dat mensen die niet bewegen of sporten meer stress voelen en zich ruim 50 dagen per jaar ongelukkig voelen.
Mensen die sporten hadden minder last van stress en voelden zich ongeveer 35 jaar per dag ongelukkig. Mensen die drie tot vijf keer per week tenminste 45 minuten sporten hadden het minste last van stress [1].
Sport je nog helemaal niet? Begin dan met een keer per week en bouw het langzaam op.
3. Zoek afleiding
Veel triggers van een gejaagd gevoel zijn tijdelijk, zoals een vervelende collega of een deadline. Door afleiding te zoeken heeft je lichaam tijd om tot rust te komen. Doe iets wat je rustig maakt, zoals even een spelletje spelen, een boek lezen of naar buiten gaan.
Door even weg te gaan van de trigger kan je de situatie beter in perspectief zien en voel je je daarna minder opgejaagd.
4. Ontspan je lichaam
Als je je opgejaagd voelt, zijn je spieren meestal gespannen. Ontspan jouw geestdoor je lichaam meer te ontspannen.
Doe dit door je lichaam vanaf je tenen tot je kruin langzaam te ontspannen, een bodyscan via een app te doen of een warm bad of douche te nemen.
5. Gebruik de kracht van muziek
Het luisteren naar muziek werkt stressverlagend, mits je de juiste muziek aanzet natuurlijk. Een hardcore nummertje is niet zo handig. Zet een nummertje op waar jij ontspannen van wordt.
6. Knuffel (met je huisdier)
Door het knuffelen met je huisdier komt het knuffelhormoon oxytocine vrij, dat je blij maakt en stress vermindert. Ook verlaagt het aaien van je huisdier je hartslag en bloeddruk.
Daarnaast hebben huisdiereigenaren in rust ook een lagere hartslag en bloeddruk [2]. Veel mensen ervaren het praten met hun huisdier ook als een natuurlijke rustgever. Ze oordelen immers nooit.
Ook blijkt uit onderzoek dat mensen met huisdieren minder sterk reageren op stresssituaties [3]. Heb je geen huisdier? Dan kan je ook met een vriend(in) knuffelen. Of ga af en toe naar het dierenasiel om te helpen.
7. Eet gezond en gevarieerd
Door gezond en gevarieerd te eten blijft je energieniveau op peil en krijg je veel belangrijke vitamines en mineralen binnen. Het hebben van honger kan ook zorgen voor een opgejaagd gevoel.
Door langzame koolhydraten te eten stijgt je bloedsuikerspiegel minder snel, waardoor je je langer energiek voelt en minder last hebt van een energiedip.
Langzame koolhydraten zitten bijvoorbeeld in volkoren graanproducten, groenten, peulvruchten, haver, melk en peulvruchten.
8. Drink minder cafeïnebevattende dranken
Hoe gevoelig je precies bent voor cafeïne, hangt af per persoon. De een krijgt pas na acht kopjes een gejaagd gevoel, de ander al naar een kopje. Kijk eens wat het doet als jij minder cafeïne bevattende dranken drinkt, of er helemaal mee stopt.
Heb je last van slaapproblemen? Stop dan ook met het drinken van deze dranken vanaf twee uur.
9. Doe aan mindfullness
Ik hoor je denken: meditatie. Meditatie is zeker een goede manier om je lichamelijk en geestelijk te ontspannen. Volgens onderzoek verminderen stress en stressgerelateerde reacties door meditatie [4, 5].
Heb je nog geen ervaring met meditatie? Begin dan eens met een (gratis) app met geleide meditaties.
Er zijn gelukkig veel meer manieren om mindfulness (bewust zijn) bezig te zijn, zoals:
-
Het doen van affirmaties
Je herhaalt regelmatig positieve, versterkende gedachten over iets dat je wilt zijn of hebben. Je wilt bijvoorbeeld rustiger zijn of positiever denken. -
Dankbaarheidslijstje
Maak aan het eind van elke dag een lijstje waar je die dag dankbaar voor bent. -
Actieve meditatie
Je doet een actieve activiteit zoals joggen, waarbij je je focust op je ademhaling en gedachten. Je hangt geen prestatie aan de activiteit en luistert geen muziek. -
Doe helemaal niets
Staar eens een tijdje uit het raam en doe helemaal niets. Wees je bewust van je ademhaling en hoe je je voelt.
10. Ga na welke overtuigingen je hebt
Sterke overtuigingen kunnen bijdragen aan het hebben van een opgejaagd gevoel. Je hebt ze bijvoorbeeld meegekregen door je opvoeding of gekregen door bepaalde levenservaringen.
Ga daarom na wat voor overtuigingen jij hebt. Enkele overtuigingen die kunnen zorgen voor een gespannen gevoel zijn bijvoorbeeld:
- Alles wat ik doe moet perfect
- Ik wil altijd controle hebben
- Fouten zijn onaanvaardbaar
- Ik moet altijd efficiënt bezig zijn
Ga na waarom deze overtuiging zo belangrijk voor jou is, hoe deze is ontstaan en of deze overtuiging meer slecht doet dan goed.
Door bewust te worden van jouw overtuigingen kan je deze overtuigingen herformuleren naar gezondere overtuigingen.
11. Verminder je schermtijd
Je bent er vast wel mee bekend dat telefoons, laptops en tablets zorgen voor een gejaagd gevoel. Dit blijkt ook uit onderzoek [6, 7]. In het algemeen geldt: hoe meer tijd je doorbrengt achter een scherm, hoe meer stress je ervaart.
Het helpt om regels op te stellen voor je schermtijd, zoals wanneer en hoe vaak je gebruik wilt maken van een scherm.
Neem je telefoon niet mee naar bed, maar laat het in een andere kamer. Zo wordt je niet verleid om nog even op sociale media te scrollen.
12. Ga vaker de natuur in
De natuur heeft een rustgevend effect op de mens. Uit onderzoek blijkt dat 20 tot 30 minuten wandelen in de natuur al zorgt voor het verlagen van het stresshormoon [8].
Wandel in je pauze of na je werk door een park.
13. Doe regelmatig een braindump
Heb je last van veel gedachten? Schrijf ze dan op. Maak bijvoorbeeld een lijstje met je to-do’s. Maak verschillende lijstjes als je een hele lange lijst hebt, bijvoorbeeld een voor werk en een voor privé.
Dit helpt om je hoofd leeg te maken en je hebt meteen een duidelijk overzicht wat je allemaal nog moet doen. Bovendien komt er een gelukshormoon vrij als je een to do kunt afvinken.
14. Plan realistisch
Als je altijd het gevoel hebt dat je te weinig tijd hebt, is het hoog tijd om naar je planning te kijken. Houd bij je planning rekening met ad hoc zaken en rustmomenten.
Houd ook bij hoelang je bezig bent met een bepaalde taak. Dit kan je dan gebruiken voor een volgende planning, zodat je planning steeds beter wordt.
15. Stel grenzen
Moet je te veel doen, doordat je nooit nee zegt? Dan is het belangrijk om jouw grenzen te leren stellen. Hoe graag je ook iedereen wilt helpen, dat kan niet.
Door een realistische planning te hebben heb je beter inzicht in wanneer je iemand kan helpen. Help ook alleen als je dat echt wilt. Help niet alleen om mensen tevreden te houden.
16. Praat erover
Je hoeft niet alleen met jouw gevoelens te zitten. Praat met je vrienden of familie erover. Naast dat het fijn is om je hart te luchten, kunnen anderen helpen met een oplossing.
Ben jij niet zo’n prater? Dan kan jij ook jouw gedachten opschrijven.
Alles kort samengevat
Een opgejaagd gevoel kan fysieke en mentale gevolgen hebben, zoals slapeloosheid, vermoeidheid en lusteloosheid. De grootste veroorzaker is stress.
Hoe snel je last krijgt van gejaagdheid hangt af van jouw persoonlijke situatie. Door de oorzaak te vinden van jouw gejaagdheid ben je al een stap verder.
Kies de tips die bij jou passen en ga aan de slag om je weer meer ontspannen te voelen. Begin bijvoorbeeld met het praten erover.
