Kurkuma staat bekend als de gouden specerij en speelt een belangrijke rol in de geneeskundige tradities van Zuidoost-Azië.
Dit kruid, afkomstig van de Curcuma longa plant, is niet alleen geliefd om zijn culinaire kwaliteiten, maar ook om zijn medicinale eigenschappen.
Maar heeft het nemen van kurkuma nou wel echt zin, of is het onzin? Je leest het hier!
Het artikel in het kort:
- De actieve stof curcumine: Wat is het?
- Gezondheidsvoordelen: Waar is het goed voor?
- Supplementen: Beter dan onbewerkte kurkuma?
- Kurkuma: zin of onzin: Een korte conclusie
Wat is kurkuma?
Kurkuma is een wortel uit de gemberfamilie en staat vooral bekend om zijn felgele kleur en gebruik in de keuken. De stof die kurkuma zo interessant maakt, is curcumine.
Curcumine is een van de natuurlijke kleurstoffen in kurkuma en wordt gezien als het belangrijkste bioactieve bestanddeel.
Het is belangrijk om het verschil te begrijpen tussen kurkuma en curcumine. Kurkuma is het kruid zelf, terwijl curcumine slechts een klein onderdeel daarvan is.
In verse of gedroogde kurkuma zit gemiddeld maar 1 tot 6% curcumine [1]. De meeste voordelen die je over kurkuma tegenkomt, zijn in werkelijkheid gebaseerd op onderzoek naar curcumine, niet op het kruid als geheel.
Daar komt bij dat curcumine van nature slecht wordt opgenomen in het lichaam. Het wordt snel afgebroken en maar in kleine hoeveelheden in het bloed opgenomen. Om die reden zie je in supplementen vaak geconcentreerde vormen van curcumine.
Zo ontstaat er een groot verschil tussen koken met kurkuma en het gebruik van een gestandaardiseerd curcumine-extract.
Dit verklaart ook waarom de wetenschappelijke discussie zich vooral richt op curcumine en niet op kurkuma als specerij. Kurkuma is een voedingsmiddel, curcumine is het actieve bestanddeel.
Waar is kurkuma goed voor?
De vraag die we eigenlijk moeten stellen is: waar is curcumine goed voor? Hieronder lees je de verschillende voordelen van curcumine; de werkzame stof in kurkuma.
1. Is een antioxidant*
In het lichaam ontstaan continu vrije radicalen als bijproduct van normale processen, zoals stofwisseling en inspanning. Antioxidanten helpen om deze vrije radicalen te neutraliseren.
Curcumine wordt onderzocht vanwege zijn antioxidatieve eigenschappen, waarbij vooral wordt gekeken naar hoe het kan bijdragen aan het beschermen van cellen tegen oxidatieve stress.
2. Ondersteunt de hartfunctie en bloedsomloop*
De bloedsomloop en het hart zijn sterk afhankelijk van een goede balans tussen ontstekingsprocessen, oxidatieve stress en vaatfunctie.
Curcumine wordt in studies onderzocht in relatie tot deze mechanismen. Daarbij kijkt men bijvoorbeeld naar de invloed op de conditie van bloedvaten en de manier waarop het lichaam omgaat met oxidatieve belasting.
3. Ondersteunt het immuunsysteem*
Het immuunsysteem bestaat uit een complex netwerk van cellen en signaalstoffen.
Curcumine wordt onderzocht vanwege zijn mogelijke rol in het ondersteunen van deze regulerende processen.
Dat betekent niet dat het het immuunsysteem “versterkt” op een directe manier, maar dat het betrokken kan zijn bij de balans en communicatie binnen het afweersysteem.
4. Draagt bij aan soepele gewrichten*
Bij gewrichten spelen onder andere oxidatieve processen en normale ontstekingsreacties een rol in hoe soepel beweging aanvoelt.
Curcumine wordt onderzocht vanwege de interactie met deze processen. Vandaar dat het vaak wordt genoemd in de context van het behoud van normale gewrichtsfunctie en comfort bij bewegen.
5. Ondersteunt de werking van het zenuwstelsel*
Het zenuwstelsel is gevoelig voor oxidatieve stress en verstoringen in de energiehuishouding van cellen.
Curcumine wordt onderzocht in relatie tot deze basisprocessen, waarbij vooral wordt gekeken naar de rol bij het beschermen en ondersteunen van normale zenuwfuncties.
*Claim in afwachting van Europese goedkeuring
In het kort: Curcumine wordt onderzocht vanwege zijn rol in antioxidatieve processen en zijn betrokkenheid bij normale functies van hart, immuunsysteem, gewrichten en zenuwstelsel.
Opneembaarheid van curcumine
De opname van curcumine door het lichaam is echter een uitdaging vanwege de beperkte biologische beschikbaarheid, dit is de hoeveelheid die daadwerkelijk in de bloedbaan terechtkomt en beschikbaar is om voor het lichaam te gebruiken.
-
Opname van curcumine: Curcumine is slecht oplosbaar in water, wat de opname in de bloedbaan beperkt. Dit zorgt ervoor dat de opneembaarheid van curcumine door het lichaam in het algemeen vrij slecht is.
-
Verbetering van de opname: Verschillende methoden en supplementen zijn ontwikkeld om de opname van curcumine te verbeteren. Het toevoegen van zwarte peper, dat piperine bevat, zou bijvoorbeeld de biobeschikbaarheid van curcumine met 2000% verhogen [2].
-
Curcumine Supplementen: Er zijn diverse curcumine-supplementen op de markt die een verbeterde opname bieden. Formules zoals Curcumin C3 Complex®, Longvida®, BCM-95® en anderen gebruiken verschillende technieken om de biologische beschikbaarheid te verhogen.
Kurkuma supplementen
Bij het kiezen de beste kurkuma capsules is het belangrijk om niet alleen de vorm, maar ook de samenstelling en aanvullende ingrediënten te overwegen.
Deze factoren kunnen aanzienlijk bijdragen aan de effectiviteit van het supplement.
Opname technologie
De biologische beschikbaarheid van curcumine is een belangrijke factor.
Zoals eerder besproken, kan de opname van curcumine aanzienlijk verbeterd worden door combinatie met piperine of door gebruik van speciaal ontwikkelde formules zoals BCM-95® of Curcumin C3 Complex®.
Aanvullende ingrediënten
Veel kurkuma supplementen bevatten aanvullende ingrediënten om de gezondheidsvoordelen te versterken:
- Piperine: Zoals genoemd, verbetert waarschijnlijk de opname van curcumine [2].
- Andere kruiden: Sommige formules combineren kurkuma met andere ontstekingsremmende of antioxidatieve kruiden voor synergetische effecten, bijvoorbeeld met fenegriek [3].
Kurkuma met het C3 Complex®
De Kurkuma C3 van Vital Nutrition maakt gebruik van het gepatenteerde C3 Complex® samen met Bioperine® voor de optimale biologische beschikbaarheid.
In het kort: De opname van curcumine verbetert aanzienlijk met supplementen die gebruik maken van een opname techniek of piperine en fenegriek bevatten, wat leidt tot een verhoogde biologische beschikbaarheid.
Handige tips voor gebruik
Kurkuma kun je op verschillende manieren gebruiken, maar het is goed om het verschil te blijven zien tussen smaakgebruik in de keuken en het doelgericht gebruiken van curcumine.
Verse kurkuma en kurkumapoeder zijn vooral interessant als kruid. Ze geven kleur en smaak aan gerechten, maar leveren van nature maar kleine hoeveelheden curcumine. Daardoor zijn ze vooral geschikt als culinaire toevoeging, niet als gerichte bron van curcumine.
Je kunt ze bijvoorbeeld gebruiken:
- In curry’s, stoofgerechten en soepen
- In rijstgerechten of groenteschotels
- In thee met warm water, citroen en eventueel honing

Wil je juist gericht met curcumine werken, dan kom je al snel uit bij supplementen. Die zijn gestandaardiseerd op curcumine en bevatten per dosering een vaste hoeveelheid, wat met verse kurkuma praktisch niet haalbaar is.
Kurkuma: zin of onzin?
Kurkuma is geen onzin, maar het vraagt wel om realistische verwachtingen. De stof waar het uiteindelijk om draait is curcumine. Dáár komt de wetenschappelijke interesse vandaan. Niet uit het kruid zelf, maar uit die ene werkzame component die er in kleine hoeveelheden in zit.
Daar zit meteen de nuance. In verse kurkuma en gewoon kurkumapoeder is de hoeveelheid curcumine laag en de opname beperkt. Dat betekent dat veel van de voordelen die je online ziet over “een lepeltje kurkuma per dag” inhoudelijk te kort door de bocht zijn. Het klinkt mooi, maar zo werkt het lichaam niet.
Dat maakt verse kurkuma niet zinloos. Het is een kruid met smaak, kleur en voedingswaarde. Prima als onderdeel van een gevarieerd eetpatroon. Maar wie specifiek iets wil met curcumine, komt al snel uit bij supplementen die hierop zijn gestandaardiseerd en waarbij ook de opneembaarheid is meegenomen.
Kort gezegd: kurkuma heeft zeker zin, maar alleen als je begrijpt waar je het voor gebruikt. Als keukenkruid is het vooral smaak en variatie. Voor curcumine gerichte toepassingen draait het om extracten, dosering en opname.
Dat verschil bepaalt of kurkuma voor jou praktisch is, of vooral een mooi verhaal blijft.
