Laatste update:
Groenlipmossel is een schelpdier uit Nieuw-Zeeland dat je steeds vaker als supplement tegenkomt. Maar wat is groenlipmossel precies, waar komt het vandaan en wat zit erin?
In dit artikel kijken we naar de feiten en bespreken we de mossel zelf, diens herkomst en de samenstelling.
Het artikel in het kort:
- Wat het is: Een Nieuw-Zeelands schelpdier, Perna canaliculus.
- Herkomst: De kustwateren van Nieuw-Zeeland en de Maori-geschiedenis.
- Samenstelling: Omega-3-vetzuren, waaronder het ongewone ETA.
- Supplementen: Extract, poeder, olie en verschil met visolie.
Wat is groenlipmossel?
Groenlipmossel is een schelpdier met de wetenschappelijke naam Perna canaliculus. Het is een tweekleppig weekdier uit de mosselfamilie Mytilidae, dat van nature voorkomt in de kustwateren van Nieuw-Zeeland.
De naam verwijst naar de opvallende groene rand langs de schelp, die de mossel onderscheidt van de donkerblauwe mosselsoorten die je in Europa kent. In het Engels heet de soort green-lipped mussel, en voor gekweekte exemplaren wordt in Nieuw-Zeeland ook de handelsnaam Greenshell gebruikt.
Als supplement wordt de mossel na de oogst verwerkt tot een geconcentreerde grondstof, die van nature eiwitten, vetzuren en andere bestanddelen uit het mosselweefsel bevat. Wat groenlipmossel als grondstof onderscheidt, is vooral die samenstelling, waar we verderop op ingaan.
In het kort: Groenlipmossel is een Nieuw-Zeelands schelpdier, Perna canaliculus, herkenbaar aan de groene rand langs de schelp. Het is een tweekleppig weekdier uit de familie Mytilidae.
Herkomst: Nieuw-Zeeland en de Maori
Groenlipmossel komt uitsluitend van nature voor rond Nieuw-Zeeland en wordt daar op grote schaal gekweekt. Een belangrijk kweekgebied zijn de Marlborough Sounds, een netwerk van beschutte zeearmen met schoon, koel water in het noorden van het Zuidereiland.
De mossel heeft een lange geschiedenis met de Maori, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland, die de soort onder meer kuku en kūtai noemen. Zij leefden in kustgebieden en verzamelden schelpdieren als groenlipmossel al eeuwenlang als voedsel. De schelpen werden daarnaast als gereedschap gebruikt. Die geschiedenis beschrijft het gebruik als voedsel en cultuur, en zegt op zichzelf niets over de mogelijke werking van een supplement.
Tegenwoordig wordt groenlipmossel gekweekt via aquacultuur, waarbij de mosselen aan lange lijnen in zee groeien. Deze vorm van kweken geldt als relatief duurzaam, omdat de mosselen zich voeden met fytoplankton uit het water. Hierdoor hebben ze geen extra voer nodig [4].
In het kort: Groenlipmossel komt uitsluitend rond Nieuw-Zeeland voor, onder meer in de Marlborough Sounds. De Maori, die de mossel kuku en kūtai noemen, gebruikten de soort al eeuwenlang als voedsel.
Hoe wordt groenlipmossel gewonnen?
Groenlipmossel is herkenbaar aan de schelp met een kenmerkende groene rand en behoort tot de grotere mosselsoorten. Wilde exemplaren kunnen een schelplengte van ruim twintig centimeter bereiken, terwijl gekweekte mosselen doorgaans bij ongeveer acht tot tien centimeter worden geoogst [5].
De mossel filtert fytoplankton uit het zeewater, wat mede de natuurlijke samenstelling van het weefsel bepaalt.
Na de oogst is de verwerking belangrijk en dat heeft met de samenstelling te maken. Een deel van de vetzuren in groenlipmossel is gevoelig voor hitte en zuurstof. Bij verhitting, zoals koken, of bij langdurige blootstelling aan lucht kunnen die bestanddelen veranderen. Voor supplementen wordt de mossel daarom snel na de oogst verwerkt, vaak via vriesdrogen, waarbij water bij lage temperatuur wordt onttrokken.
Het resultaat is een geconcentreerd poeder of extract dat als grondstof voor capsules dient. Hoe zorgvuldiger dat proces verloopt, hoe dichter de grondstof bij de natuurlijke samenstelling van de verse mossel blijft.
In het kort: Wilde groenlipmosselen worden ruim twintig centimeter, gekweekte exemplaren worden bij acht tot tien centimeter geoogst. Omdat een deel van de vetzuren hittegevoelig is, wordt de mossel snel na de oogst verwerkt door middel van vriesdrogen.
Waar is groenlipmossel goed voor?
Groenlipmossel valt vooral op door zijn ongebruikelijke samenstelling. Voor groenlipmossel bestaan geen goedgekeurde gezondheidsclaims, dus in deze sectie leggen we uit wat er in de mossel zit, niet welk effect het zou kunnen hebben.
De vetfractie bevat verschillende omega-3-vetzuren [1]. De bekendste daarvan, EPA en DHA, ken je van visolie. Wat groenlipmossel ongewoon maakt, is daarnaast de aanwezigheid van minder gangbare omega-3-vetzuren, waaronder eicosatetraeenzuur, afgekort ETA. Dat vetzuur is relatief zeldzaam in de voeding en vormt in reguliere visolie doorgaans maar een kleine component [2].
Wil je meer weten over omega-3 uit een bekendere bron, lees dan ons artikel over de voordelen van visolie.
Daarnaast bevat groenlipmossel glycosaminoglycanen [3]. Dat zijn bouwstenen die ook van nature in het lichaam voorkomen, onder andere in kraakbeen. Verder levert de mossel eiwitten, mineralen en andere van nature aanwezige bestanddelen.
Juist door deze ongebruikelijke samenstelling is groenlipmossel al decennialang onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Dat wil zeggen dat de samenstelling wetenschappelijke belangstelling wekt, wat iets anders is dan een aangetoond effect.
In het kort: Groenlipmossel valt op door zijn samenstelling, met omega-3-vetzuren als EPA en DHA en het ongewone ETA, plus glycosaminoglycanen. Voor groenlipmossel bestaan geen goedgekeurde gezondheidsclaims.
Groenlipmossel als supplement
Groenlipmossel komt als supplement voor in drie hoofdvormen: als poeder, als extract en als olie. Ze verschillen in de manier waarop de mossel is verwerkt en welk deel van de samenstelling is geconcentreerd.
Poeder is de gevriesdroogde, gemalen mossel, waarin de brede natuurlijke samenstelling behouden blijft. Een extract is verder geconcentreerd, waarbij een selectie van bestanddelen uit de mossel wordt gehaald, afhankelijk van de extractiemethode. Groenlipmosselolie is de vetrijke fractie, waarin vooral de vetzuren worden gebruikt.
Deze vormen zijn niet onderling uitwisselbaar, omdat ze een ander deel van de samenstelling vertegenwoordigen. Het aantal milligrammen op een verpakking zegt daardoor weinig zolang je de vorm niet kent.
| Vorm | Wat het is | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Poeder | Gevriesdroogde, gemalen hele mossel | Brede natuurlijke samenstelling |
| Extract | Geconcentreerde fractie van de mossel | Selectie van bestanddelen, afhankelijk van het proces |
| Olie | De vetrijke fractie | Vooral de vetzuren, weinig eiwit |
Bij Vital Nutrition is groenlipmossel opgenomen in het Groenlipmossel Complex, met 562,5 mg groenlipmossel uit Nieuw-Zeeland per dagdosering van drie capsules.
Het is een complex, wat betekent dat de groenlipmossel is gecombineerd met andere ingrediënten, waaronder vitamine C, mangaan en curcumine. Groenlipmossel is daarin dus één onderdeel van een bredere formule.
In het kort: Groenlipmossel is verkrijgbaar als poeder, extract en olie, die elk een ander deel van de samenstelling vertegenwoordigen. Bij Vital Nutrition zit groenlipmossel in een complex, gecombineerd met onder meer vitamine C, mangaan en curcuma.
Groenlipmossel of visolie: wat is het verschil?
Groenlipmossel en visolie zijn allebei goede bronnen van omega-3-vetzuren, maar het zijn verschillende producten met een ander samenstellingsprofiel. Het verschil zit in de bron en in welke stoffen erin zitten, wat niet betekent dat een 'beter' is dan de ander.
Visolie komt uit vette vis en wordt vooral gekenmerkt door de omega-3-vetzuren EPA en DHA. Groenlipmossel is een weekdier en levert naast EPA en DHA een breder mengsel van lipiden, waaronder fosfolipiden, sterolen en minder gangbare vetzuren zoals ETA [1,2]. Twee producten met hetzelfde aantal milligrammen omega-3 kunnen dus een verschillende samenstelling hebben.
Ook de vorm verschilt. Visolie is per definitie een olie, terwijl groenlipmossel er als poeder, olie en extract is, elk met een ander deel van de mossel. Welke vorm iemand kiest, is vooral een kwestie van voorkeur; qua samenstelling zijn het geen inwisselbare producten.
Twijfel je over je omega-3-inname, dan is een diëtist of arts de aangewezen persoon om mee te overleggen.
In het kort: Groenlipmossel en visolie zijn allebei mariene omega-3-bronnen, maar met een verschillend lipidenprofiel en een verschillende vorm. Ze zijn qua samenstelling niet één op één inwisselbaar.
Hoe gebruik je groenlipmossel?
Volg bij groenlipmossel de gebruiksaanwijzing op de verpakking, de juiste hoeveelheid hangt af van de vorm (poeder, extract of olie) en de concentratie. Er is geen wetenschappelijk vastgesteld ideaal moment van de dag om het in te nemen.
Omdat de vetzuren in groenlipmossel vetoplosbaar zijn, kan inname bij een maaltijd praktisch zijn. Regelmaat is daarbij belangrijker dan het exacte tijdstip.
In het kort: volg de gebruiksaanwijzing en neem groenlipmossel bij voorkeur bij een maaltijd in. Er is geen bewezen ideaal tijdstip, consistent gebruik weegt zwaarder.
Groenlipmossel bijwerkingen
Groenlipmossel wordt over het algemeen goed verdragen en ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam [6]. De klachten die soms worden gemeld, zijn licht van aard, zoals een onrustige maag, wat winderigheid of een visachtige nasmaak.
Er is wel één belangrijk aandachtspunt: groenlipmossel is een weekdier. Wie allergisch is voor weekdieren of andere zeedieren kan een allergische reactie krijgen en gebruikt groenlipmossel daarom beter niet.
Een weekdierenallergie is niet precies hetzelfde als een schaaldierallergie, maar bij een bekende allergie is voorzichtigheid en zo nodig professioneel advies verstandig.
Omdat de mossel van nature omega-3-vetzuren bevat, is bovendien overleg met een arts of apotheker aan te raden bij het gebruik van bloedverdunners.
Gebruik groenlipmossel verder niet tijdens de zwangerschap of borstvoeding zonder medisch advies, en houd je aan de aanbevolen dosering op de verpakking. Een voedingssupplement vervangt geen gevarieerde voeding, gezonde leefstijl of noodzakelijke medische zorg.
In het kort: Bijwerkingen van groenlipmossel zijn zeldzaam en meestal mild, zoals een onrustige maag of een visachtige nasmaak. Let op bij een allergie voor weekdieren of andere zeedieren, en overleg bij bloedverdunners met een arts.
Alles kort samengevat
Groenlipmossel is een schelpdier uit Nieuw-Zeeland met de wetenschappelijke naam Perna canaliculus, herkenbaar aan de groene rand langs de schelp. De soort komt uitsluitend rond Nieuw-Zeeland voor en wordt daar via aquacultuur gekweekt.
Wat groenlipmossel als grondstof onderscheidt, is de samenstelling. De vetfractie bevat omega-3-vetzuren als EPA en DHA, plus het minder gangbare ETA. Het bevat daarnaast ook glycosaminoglycanen, eiwitten en mineralen.
Juist die ongebruikelijke samenstelling maakt de mossel al decennia onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Een specifiek gezondheidsvoordeel is voor groenlipmossel niet te benoemen.
Als supplement is groenlipmossel er als poeder, extract en olie, die je niet één op één met elkaar kunt vergelijken. Bijwerkingen zijn zeldzaam en meestal mild, met de allergie voor weekdieren als belangrijkste aandachtspunt.
