Laatste update:
Muira Puama is een Amazoneplant die ook wel "potentiehout" wordt genoemd en vaak met libido in verband wordt gebracht.
Maar wat is muira puama nu eigenlijk, en wat zegt het onderzoek er werkelijk over?
In dit artikel geven we meer informatie over de plant zelf en bekijken we wat studies concluderen over dit plantenextract.
Het artikel in het kort:
- Introductie: Wat is Muira Puama?
- De plant: Herkomst, soort en gebruikt plantdeel.
- Stoffen: Wat zit er van nature in.
- Extract: Waarom de vorm en de soort uitmaken.
- Gebruik: Werking, bijwerkingen en nuttige tips.
Wat is Muira Puama?
Muira Puama is een plant uit het Amazonegebied die traditioneel wordt gebruikt in de kruidengeneeskunde. De naam betekent letterlijk "potentiehout", en de plant staat van oudsher bekend als tonicum en afrodisiacum.
In supplementen wordt Muira Puama vooral verwerkt als poeder of extract van de wortel en houtachtige delen. In de traditionele Amazonegeneeskunde werd de plant breder ingezet, onder meer als algemeen versterkend middel bij vermoeidheid en lage energie.
Dat is waardevolle culturele achtergrond, maar geen bewijs van werking: traditioneel gebruik zegt iets over de geschiedenis van een plant, niet over wat een modern extract bij een gebruiker doet.
Het kruid wordt in het Westen vooral met libido geassocieerd.
De Muira Puama plant (Ptychopetalum olacoides)
De botanische naam van Muira Puama is Ptychopetalum olacoides Benth. Het is een struik of kleine boom uit de familie Olacaceae. De plant groeit in tropisch Zuid-Amerika, onder meer in het Braziliaanse Amazonegebied, Guyana en Suriname, waar hij in regenwoud en hoger gelegen bossen voorkomt.
Voor supplementen worden vooral de wortel en houtachtige delen gebruikt, omdat daarin de kenmerkende stoffen het sterkst zitten. Verschillende plantdelen zijn niet zomaar uitwisselbaar: de samenstelling van een wortel kan afwijken van die van schors of hout. Een fabrikant hoort daarom duidelijk te vermelden welk plantdeel is gebruikt in hun product
In het kort: Muira Puama is een Amazoneplant die traditioneel wordt gebruikt als tonicum en staat botanisch bekend als Ptychopetalum olacoides, uit de familie Olacaceae. De plant groeit in Zuid-Amerika, waar vooral de wortel en houtachtige delen worden gebruikt.
Welke stoffen zitten in Muira Puama?
Muira Puama bevat van nature een combinatie van plantenstoffen, waarvan de sterolen en vetzuren het bekendst zijn [1]. Er is geen enkele afzonderlijke stof aan te wijzen die de volledige werking verklaart, wat het lastig maakt om één "werkzaam bestanddeel" te benoemen.
Tot de beschreven bestanddelen behoren fytosterolen, langeketenvetzuren, alkaloïden zoals muirapuamine, coumarine, tanninen en essentiële oliën. De exacte samenstelling hangt af van de soort, het plantdeel, de groeiomstandigheden en de manier van verwerken.
Veel van deze verbindingen zijn bovendien vetoplosbaar en lossen slecht op in water. Dat is een belangrijk gegeven dat later terugkomt bij de vorm waarin je Muira Puama het beste gebruikt.
Belangrijk om te onthouden: dat een stof in een plant zit, betekent niet dat die bij een gebruikelijke dosering een bepaald gezondheidseffect geeft. Om van een bestanddeel naar een aangetoond effect te komen, is wetenschappelijk onderzoek op mensen nodig. Bij Muira Puama is dat onderzoek beperkt beschikbaar.
In het kort: Muira Puama bevat onder meer fytosterolen, langeketenvetzuren, het alkaloïde muirapuamine, coumarine en tanninen. Veel van deze stoffen zijn vetoplosbaar.
Muira Puama extract
Een muira puama extract is een geconcentreerde vorm van de plant, waarin de plantenstoffen sterker aanwezig zijn dan in gewoon poeder. Omdat veel stoffen vetoplosbaar zijn, maken de extractievorm en de standaardisatie verschil voor de kwaliteit van het eindproduct.
Poeder of extract: wat is het verschil?
Poeder is de gemalen, gedroogde plant, terwijl een extract een geconcentreerde vorm is waarbij bepaalde stoffen uit het plantmateriaal zijn gehaald. Bij de productie van een extract wordt bijvoorbeeld water, alcohol of een combinatie gebruikt, waarna het oplosmiddel grotendeels wordt verwijderd.
De onderstaande vormen zijn daardoor niet rechtstreeks vergelijkbaar:
| Vorm | Wat de vermelding zegt | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Plantenpoeder | De gedroogde plant is vermalen | Samenstelling wisselt per oogst |
| Extract met verhouding (bijv. 10:1) | Meerdere delen plant zijn geconcentreerd tot één deel extract | Zegt niets over welke stoffen zijn geëxtraheerd |
| Gestandaardiseerd extract | Bevat een vastgelegde hoeveelheid van een markerstof | Meer consistentie, geen garantie op effect |
| Combinatieproduct | Muira Puama met andere ingrediënten | Een effect is niet aan Muira Puama alleen toe te schrijven |
Wat betekent een extractverhouding?
Een extractverhouding geeft aan hoeveel plantmateriaal is gebruikt om een bepaalde hoeveelheid extract te maken. Bij een verhouding van 10:1 is grofweg tien delen gedroogde plant teruggebracht tot één deel extract.
Dat zegt iets over de mate van concentratie, maar niet automatisch over de werkzaamheid, en ook niet welke stoffen precies zijn meegekomen. Een hoger getal is dus niet per definitie beter.
Het aantal milligrammen op een verpakking is daarom pas te beoordelen als je ook de vorm, de verhouding en het plantdeel kent.
Let bij een supplement daarnaast op de botanische identificatie en op onafhankelijke controle op verontreinigingen zoals zware metalen en microbiologische kwaliteit.
In het kort: Een muira puama extract is een geconcentreerde vorm van de plant. Poeder, extractverhouding, gestandaardiseerd extract en combinatieproducten zijn onderling niet gelijk te stellen.
De werking van Muira Puama
De werking van Muira Puama is bij mensen beperkt onderzocht [2, 3]. De plant wordt van oudsher gebruikt als tonicum, maar dat zegt vooral iets over de geschiedenis van het gebruik, niet over wat een modern extract vandaag bij een gebruiker doet.
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?
Het beschikbare humane onderzoek is te beperkt om brede conclusies te trekken. De meest aangehaalde studie bij vrouwen voor en na de menopauze gebruikte bovendien een preparaat met meerdere kruiden, geen zuiver Muira Puama-extract.
Bij zo'n combinatie is niet vast te stellen welk ingrediënt verantwoordelijk is voor een eventueel waargenomen verandering, want ingrediënten kunnen afzonderlijk werken, elkaar beïnvloeden of niets bijdragen.
Een groot deel van het overige onderzoek naar Ptychopetalum olacoides bestaat uit laboratorium- of dieronderzoek, dat mogelijke processen kan verkennen maar niet bewijst dat hetzelfde bij mensen gebeurt.
- Muira Puama helpt bij het behoud van goede seksuele relaties bij vrouwen voor en na de menopauze.*
- Muira Puama ondersteunt de hormonale balans bij vrouwen rond de menopauze.*
*Claim in afwachting van Europese goedkeuring.
In het kort: Het onderzoek bij mensen is beperkt en berust deels op combinatiepreparaten. Voor vrouwen rond de menopauze is er wel een specifieke, onderbouwde toepassing.
Muira Puama en libido
De bijnaam "potentiehout" is precies waarom Muira Puama zo vaak met libido wordt geassocieerd, en die associatie is niet uit de lucht gegrepen. Er is onderzoek naar gedaan: bij vrouwen met een laag libido verbeterde de seksuele beleving bij een groot deel van de deelnemers na een maand gebruik [2].
Veelbelovend, maar het ging om een combinatie met Ginkgo, niet om Muira Puama alleen, en de studie werkte zonder placebogroep. Daardoor is niet vast te stellen wat precies de bijdrage van Muira Puama zelf was.
Meer, steviger opgezet onderzoek is nodig om daar harde conclusies aan te verbinden.
In het kort: de bijnaam "potentiehout" verklaart de link met libido, en er is ook onderzoek met veelbelovende resultaten. De opzet van dat onderzoek is echter nog te zwak om er harde conclusies aan te verbinden.
Muira Puama bijwerkingen
Muira Puama wordt bij normaal gebruik en de aanbevolen dosering over het algemeen goed verdragen [4]. Er zijn weinig ernstige bijwerkingen beschreven, al betekent dat vooral dat er weinig goed opgezet onderzoek is.
Muira Puama en medicijnen
Een wisselwerking met geneesmiddelen is bij Muira Puama niet met zekerheid uit te sluiten. In sommige bronnen wordt muirapuamine, een stof in de plant, omschreven als een mogelijke MAO-remmer. Dat is niet direct aangetoond, maar het is wel een reden tot voorzichtigheid in combinatie met bepaalde medicijnen, zoals sommige antidepressiva.
Gebruik Muira Puama daarom niet zonder overleg met een arts of apotheker wanneer je geneesmiddelen gebruikt, meerdere middelen combineert of wordt behandeld voor een chronische aandoening.
Zwangerschap en borstvoeding
Gebruik Muira Puama niet tijdens de zwangerschap of borstvoeding zonder uitdrukkelijk medisch advies. De veiligheid is voor deze groepen onvoldoende onderzocht, en het ontbreken van gemelde problemen is geen bewijs dat gebruik veilig is.
De meest voorzichtige keuze is om het supplement in deze periodes te vermijden, tenzij een arts anders adviseert.
In het kort: Muira Puama wordt doorgaans goed verdragen, maar er is weinig bekend over langdurig gebruik. Wees voorzichtig bij medicijngebruik, zwangerschap of borstvoeding en overleg bij twijfel met een arts.
Hoe gebruik je Muira Puama?
Volg bij Muira Puama in de eerste plaats de gebruiksaanwijzing op de verpakking, omdat de juiste hoeveelheid afhangt van de vorm en de concentratie van het product. Er bestaat geen universele, wetenschappelijk vastgestelde dosering die voor ieder extract geldt, en een plantenpoeder is niet gelijk te stellen aan een geconcentreerd extract.
Overschrijd de aanbevolen dagdosering niet: meer is niet automatisch effectiever en kan de kans op ongewenste effecten vergroten.
Wanneer neem je Muira Puama in?
Er is geen wetenschappelijk vastgesteld ideaal moment om Muira Puama in te nemen. Omdat veel stoffen vetoplosbaar zijn, kan inname bij een maaltijd praktisch zijn, maar er is geen overtuigend bewijs dat dit de werking verbetert. Kies vooral een vast moment dat goed in je routine past, want regelmaat is belangrijker dan het exacte tijdstip.
Hoe lang kun je Muira Puama gebruiken?
Voor Muira Puama is geen wetenschappelijk vastgestelde optimale gebruiksduur bekend. Omdat de gegevens over langdurige veiligheid beperkt zijn, is het verstandig om het supplement niet onbeperkt zonder evaluatie te gebruiken. Luister goed naar je lichaam en bespreek structureel of langdurig gebruik met een arts of apotheker.
Wil je meer achtergrond over hormonen in deze levensfase, lees dan ons artikel over oestrogeen en waarom het belangrijk is. Zoek je gericht ondersteuning rond de overgang, bekijk dan onze supplementen voor de overgang & menopauze.
In het kort: Volg de gebruiksaanwijzing van het product en kies bij voorkeur een gestandaardiseerd extract. Inname bij een maaltijd past bij de vetoplosbare stoffen en zorg voor een consistente inname.
Alles kort samengevat
Muira Puama is een Amazoneplant, botanisch bekend als Ptychopetalum olacoides, die traditioneel wordt gebruikt als tonicum. De plant bevat onder meer fytosterolen, vetzuren en het alkaloïde muirapuamine, waarvan er veel vetoplosbaar zijn.
Er is onderzoek naar Muira Puama gedaan, onder meer rond libido, met veelbelovende resultaten. Dat onderzoek berust echter deels op combinatiepreparaten en mist vaak een placebogroep, waardoor het lastig is om harde conclusies te trekken over wat Muira Puama zelf precies doet.
Kies je voor een Muira Puama supplement, het plantdeel, het extract en onafhankelijke kwaliteitscontrole. Overleg bij medicijngebruik, zwangerschap, borstvoeding of een medische aandoening eerst met een arts of apotheker.
