Laatste update:
Kinderen hebben vitamines nodig om goed te groeien, zich te ontwikkelen en hun weerstand op peil te houden.
Daarom is het belangrijk dat kinderen gezond en gevarieerd eten.
Maar hoeveel vitamines hebben ze eigen nodig op welke leeftijd en wanneer worden extra vitamines geadviseerd?
Vitamines voor kinderen per levensfase
Of het nu gaat om de weerstand, het gezichtsvermogen, voldoende energie of sterke botten: bij heel veel functies in het lichaam spelen vitamines een belangrijke rol.
Zeker bij kinderen, die volop in de groei en ontwikkeling zijn.
Daarom is het voor kinderen zo belangrijk om gezond te (leren) eten. Daarnaast adviseert de Gezondheidsraad extra van bepaalde vitamines voor bepaalde leeftijdsgroepen in de kindertijd [1].
Hieronder zie je per levensfase waar je op moet letten en of er specifieke adviezen gelden voor vitamines en andere nutriënten.
In het kort: De behoefte aan vitamines verschilt per leeftijd en soms is aanvulling nodig, maar voeding blijft de basis.
Vitamines voor kinderen: 7 t/m 11 maanden
De voeding van baby’s bestaat in de eerste maanden na de geboorte volledig uit borst- en/of flesvoeding. Dat levert allebei voldoende van de meeste vitamines, maar er zijn uitzonderingen.
De hoeveelheid vitamine D die baby’s binnenkrijgen is onvoldoende. Daarom wordt een vitamine D supplement vanaf de geboorte aanbevolen, zowel bij borstvoeding als bij flesvoeding [2].
Een vloeibare vitamine D3 is hierbij vaak het meest praktisch, omdat je die nauwkeurig kunt doseren en eenvoudig aan borst- of flesvoeding kunt toevoegen.
Borstvoeding levert ook onvoldoende vitamine K, waardoor aanvulling nodig is tot een leeftijd van 3 maanden. Flesvoeding bevat alleen voldoende vitamine K als je minstens 500 milliliter per dag geeft en als het géén hypoallergene flesvoeding is.
Wil je meer weten over wanneer en hoe je vitamine D moet geven? Lees dan meer over vitamine D voor kinderen.
Extra vitamine K is in ieder geval nodig als een baby hypoallergene flesvoeding krijgt of dagelijks minder dan 500 ml flesvoeding drinkt, bijvoorbeeld bij combineren van borst- en flesvoeding.
Rond de leeftijd van vier tot zes maanden beginnen baby’s met bijvoeding of ‘eerste hapjes’. Hier zitten natuurlijk ook wel vitamines in, maar borst- en/of flesvoeding blijven tot de eerste verjaardag de belangrijkste bron van vitamines.
In deze fase is bijvoeding vooral bedoeld om smaken te leren kennen en te leren met de pot mee te eten.
Vanaf het moment dat bijvoeding wordt geïntroduceerd, wordt ook ijzer belangrijker. De behoefte aan ijzer is relatief hoog in deze fase door de snelle groei, waardoor het belangrijk is om hier via voeding voldoende van binnen te krijgen [3].
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Vitamine D | 10 mcg per dag als supplement | Wordt geadviseerd vanaf de geboorte, ook bij borst- en flesvoeding |
| Vitamine K | Alleen extra in de eerste 3 maanden, afhankelijk van de voeding | Vooral relevant bij borstvoeding, hypoallergene flesvoeding of minder dan 500 ml flesvoeding per dag |
| IJzer | Extra aandacht vanaf de start met bijvoeding | De behoefte is in deze fase relatief hoog door snelle groei |
In het kort: In deze fase is borst- en/of flesvoeding de belangrijkste bron van vitamines, maar aanvulling met vitamine D is nodig en bij de start van bijvoeding wordt ook voldoende ijzer belangrijk.
Vitamines voor kinderen: 1 t/m 3 jaar
Peuters zijn vaak kieskeurige eters en weigeren regelmatig nieuwe smaken. Hierdoor is hun voeding niet altijd even gevarieerd.
Vooral groenten moeten jonge kinderen leren eten. Supplementen met vitamine D zijn op deze leeftijd noodzakelijk, omdat peuters onvoldoende vitamine D binnenkrijgen uit voeding of zonlicht.
Daarom wordt een vitamine D supplement geadviseerd tot de 4e verjaardag.
Daarnaast is het in deze fase belangrijk om te letten op voldoende ijzer via de voeding. Door de groei en een soms eenzijdig eetpatroon kan de inname van ijzer bij peuters achterblijven, terwijl de behoefte relatief hoog blijft.
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Vitamine D | 10 mcg per dag als supplement (tot 4 jaar) | Peuters krijgen onvoldoende vitamine D binnen via voeding en zonlicht |
| IJzer | Extra aandacht via voeding | Behoefte blijft relatief hoog door groei en kan achterblijven bij een eenzijdig eetpatroon |
In het kort: In deze fase is aanvulling met vitamine D nodig en is het belangrijk om via de voeding voldoende ijzer binnen te krijgen, zeker bij kieskeurige eters.
Vitamines voor kinderen: 4 t/m 6 jaar
Als kinderen eenmaal naar school gaan, krijgen ze vaker te maken met (ongezonde) tussendoortjes op school en buitenshuis.
In principe kan een gezond en gevarieerd voedingspatroon jonge schoolkinderen alle vitamines leveren die nodig zijn. Maar in de praktijk is dat afhankelijk van de eetgewoonten. Voldoende vitamines blijft dus een aandachtspunt.
In deze fase is extra vitamine D niet meer standaard voor alle kinderen nodig, maar voor kinderen met een donkere huid blijft aanvulling wel nodig, omdat een donkere huid minder vitamine D aanmaakt bij zonlicht.
Daarnaast wordt calcium in deze leeftijdsfase belangrijker voor de opbouw van botten en blijft het belangrijk om via de voeding voldoende ijzer binnen te krijgen.
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Vitamine D | Alleen aanvullen bij donkere huid of weinig zonlicht | Het lichaam maakt minder vitamine D aan bij een donkere huid of onvoldoende zonblootstelling |
| Calcium | Voldoende via voeding | Belangrijk voor de opbouw van botten in de groei |
| IJzer | Blijft aandachtspunt via voeding | Ondersteunt groei en kan achterblijven bij een eenzijdig eetpatroon |
In het kort: In deze fase is gezonde voeding meestal voldoende, maar vitamine D kan nodig blijven bij een donkere huid of weinig zonlicht en het is belangrijk om via de voeding voldoende calcium en ijzer binnen te krijgen.
Vitamines voor kinderen: 7 t/m 10 jaar
Hoe meer kinderen opgroeien, hoe vaker ze van huis zijn. Ze spelen (en eten) regelmatig bij vriendjes en hebben vaker verjaardagspartijtjes. Dat betekent dat je als ouder steeds minder zicht hebt op wat ze aan eten binnenkrijgen.
Als ouder kun je thuis zorgen voor een gezond aanbod aan voeding, maar dat wil niet zeggen dat alle kinderen in de praktijk ook gezond eten.
Vooral genoeg groente en fruit wil nog wel eens een probleem zijn. Goed letten op voldoende vitamines blijft dus belangrijk.
In deze fase loopt de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen, zoals calcium en ijzer, verder op door de groei richting de puberteit.
Extra vitamine D is niet standaard nodig voor alle kinderen, maar wel voor kinderen met een donkere huid of bij onvoldoende zonblootstelling.
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Vitamine D | Alleen aanvullen bij donkere huid of weinig zonlicht | Bij minder zonblootstelling maakt het lichaam onvoldoende vitamine D aan |
| Calcium | Voldoende via voeding | Behoefte neemt toe door groei richting puberteit |
| IJzer | Extra aandacht via voeding | Ondersteunt groei en stijgt in behoefte in deze fase |
In het kort: In deze fase neemt de behoefte aan calcium en ijzer toe door groei, terwijl vitamine D alleen nodig is bij een donkere huid of weinig zonlicht.
Vitamines voor kinderen: 11 t/m 14 jaar
De overgang van de basisschool naar de middelbare school gaat vaak samen met de start van de puberteit. Dat betekent dat tieners steeds meer zelf bepalen wat ze waar eten.
Snacks en suikerrijke dranken winnen aan populariteit. Vitamines zijn juist in deze fase van snelle groei extra belangrijk.
In deze periode neemt de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen, zoals calcium en ijzer, duidelijk toe. Calcium is belangrijk voor de botopbouw tijdens de groeispurt en ijzer speelt een rol bij de groei en is met name voor meisjes een aandachtspunt zodra de menstruatie begint [4, 5].
Extra vitamine D is niet standaard nodig voor alle kinderen, maar wel bij een donkere huid of bij onvoldoende zonblootstelling.
Voor tieners die vegetarisch of veganistisch willen eten, adviseert de Gezondheidsraad een vitamine B12-supplement, omdat deze vitamine uitsluitend uit dierlijke producten afkomstig is [6].
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Calcium | Voldoende via voeding | Behoefte neemt sterk toe door botopbouw tijdens de groeispurt |
| IJzer | Extra aandacht via voeding | Belangrijk voor groei en vooral bij meisjes door menstruatie |
| Vitamine D | Alleen aanvullen bij donkere huid of weinig zonlicht | Bij minder zonblootstelling maakt het lichaam onvoldoende vitamine D aan |
| Vitamine B12 | Aanvullen bij vegetarische of veganistische voeding | Komt alleen voor in dierlijke producten |
In het kort: In deze fase stijgt de behoefte aan calcium en ijzer door de groeispurt, terwijl vitamine D alleen nodig is bij weinig zon en B12 bij vegetarische of veganistische voeding.
Vitamines voor kinderen: 15 t/m 17 jaar
Pubers kunnen zich al heel volwassen voelen, maar gedragen zich vaak nog als kinderen. Wat behoefte aan vitamines betreft, zitten ze echter bijna op het niveau van een volwassene. En dat betekent dat gezond eten heel belangrijk is.
Maar in de praktijk heeft gezond eten meestal geen prioriteit. Pubers gaan vaak onregelmatiger eten: denk aan het overslaan van het ontbijt en het vervangen van warme maaltijden door fast food en snacks.
In deze fase blijft het belangrijk om via de voeding voldoende calcium binnen te krijgen voor de botopbouw en voldoende ijzer, met name voor meisjes.
Bij tieners kan veelvuldig schermgebruik ervoor zorgen dat ze weinig buiten komen. Als ze dagelijks minder dan een kwartier tot half uur buiten vertoeven, adviseert de Gezondheidsraad extra vitamine D.
Voor veganistische tieners wordt extra vitamine B12 geadviseerd, omdat plantaardige voeding deze vitamine niet bevat.
| Nutriënt | Advies | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| Calcium | Voldoende via voeding | Belangrijk voor botopbouw, die nog doorgaat in deze fase |
| IJzer | Extra aandacht via voeding | Met name belangrijk voor meisjes door menstruatie |
| Vitamine D | Aanvullen bij weinig zonlicht | Bij weinig buiten zijn maakt het lichaam onvoldoende vitamine D aan |
| Vitamine B12 | Aanvullen bij vegetarische of veganistische voeding | Komt alleen voor in dierlijke producten |
In het kort: In deze fase is de behoefte vergelijkbaar met volwassenen, maar door leefstijl blijft het belangrijk om voldoende calcium en ijzer via voeding binnen te krijgen en zo nodig vitamine D en B12 aan te vullen.
Multivitamine voor kinderen?
Met gezond eten en drinken krijgen kinderen verschillende vitamines binnen. In groente en fruit zitten belangrijke vitamines zoals vitamine A, C en foliumzuur.
Volkoren graanproducten als volkoren brood en volkoren pasta bevatten diverse B‑vitamines. Zuivel is een bron van vitamine B2 en B12, terwijl dierlijke producten zoals vlees, vis en eieren B6, B12 en D leveren.
Peulvruchten en noten dragen bij aan de inname van verschillende B‑vitamines en vitamine E zit volop in olie.
Gezond en gevarieerd eten is voor kinderen dus heel belangrijk om voldoende vitamines via de voeding binnen te krijgen.
In de praktijk eten kinderen niet altijd voldoende of gevarieerd. Dan kan een multivitamine geschikt voor kinderen helpen om toch genoeg vitamines binnen te krijgen. Kauwtabletten of gummies zijn daarbij handig, omdat kinderen ze vaak gewoon nemen door de smaak en vorm.
Al blijft gezond eten nodig, want voeding levert meer gezonde stoffen dan alleen vitamines. Denk aan vezels, eiwitten en gezonde vetten.
Kortom: beschouw een multivitamine alleen als steuntje in de rug maar blijf je kind gezond eten voorschotelen.
Alles kort samengevat
Gezonde voeding vormt de basis voor de vitamine-inname. Vitamine D is in de eerste 3 levensjaren essentieel om aan te vullen en soms is in de eerste 3 maanden ook extra vitamine K nodig.
Aandachtspunten zijn kieskeurigheid bij jonge kinderen en onregelmatige of ongezonde eetgewoonten bij tieners.
Kinderen die veganistisch eten hebben altijd extra vitamine B12 nodig. En extra vitamine D wordt ook na de 4e verjaardag geadviseerd aan kinderen met een donkere of getinte huid.
Een multivitamine kan uitkomst bieden voor kinderen, maar een gezonde voeding is altijd de basis om na te streven.
