Mineraal

Zink

Zink: van dakgoot tot tablet. Zes vormen naast elkaar, wat elementair zink betekent, waar het in zit en de bovengrens van 25 mg per dag.

  • Onafhankelijk getest
  • Geproduceerd in Nederland
Zink
MineraalSoort
10 mgReferentie-inname
0,8–25 mgPer dagdosis
22 productenMet zink

Wat is zink?

Zink is een metaal, nummer 30 in het periodiek systeem. Je kent het van dakgoten en batterijen. In je eten zit het onder meer in vlees, kaas, graanproducten, noten en schaaldieren.

In een supplement zit zink nooit los. Het is altijd gebonden aan een partner, zoals citroenzuur, gluconzuur, zwavelzuur of het aminozuur glycine.

Puur zink is zilverwit met een blauwe zweem. Mensen werken er al eeuwen mee. In Zawar, in het Indiase Rajasthan, draaide tussen ongeveer 1100 en 1500 een grote zinksmelterij. In Europa kreeg de Duitse chemicus Andreas Marggraf in 1746 de eer: hij beschreef zink als zelfstandig metaal. Smelt je zink samen met koper, dan krijg je messing.

Het meeste zink gaat nog altijd naar de bescherming van ijzer en staal tegen roest. Denk aan lantaarnpalen, vangrails en autocarrosserieën. De belangrijkste grondstof is zinkblende, een erts van zink en zwavel.

Elementair zink: waarom 15 mg geen 15 mg poeder is

Op het etiket staat altijd het elementair zink: de hoeveelheid zink zelf, zonder de partner. Die partner weegt mee. En per vorm scheelt dat flink.

  • Zinkoxide: ongeveer 80% zink
  • Zinksulfaat: ongeveer 23 tot 40% zink, afhankelijk van het kristalwater
  • Zinkcitraat: ongeveer een derde zink
  • Zinkbisglycinaat: ongeveer 30% zink
  • Zinkgluconaat: ongeveer 14% zink

Wil je 15 mg zink als gluconaat in een tablet stoppen? Dan heb je zo'n 105 mg zinkgluconaat nodig. Als oxide is dat nog geen 19 mg. Het getal op het etiket blijft hetzelfde, de tablet niet.

Zes vormen in onze producten

De Europese lijst voor supplementen noemt ruim vijftien zinkverbindingen. In onze producten zitten er zes. Citraat komt het vaakst voor, in 12 van de 22 producten. De rest verdeelt zich over L-methioninesulfaat, bisglycinaat, gluconaat, sulfaat en oxide.

L-methioninesulfaat is de minst bekende van het rijtje. Hier is zinksulfaat gekoppeld aan het aminozuur L-methionine. In de Europese lijst heet het voluit zink-mono-L-methioninesulfaat.

Welke vorm we kiezen, hangt af van de rest van het product. Wordt het een tablet, capsule, gummy of poeder? Hoeveel ruimte is er nog naast de andere ingrediënten? Per dagdosis zit er in onze producten 0,8 tot 25 mg zink.

Gezondheidsvoordelen

Wat doet zink?

  1. Zink ondersteunt de weerstand
  2. Is goed voor het geheugen
  3. Is belangrijk voor de vruchtbaarheid van de man
  4. Is goed voor de concentratie
  5. Ondersteunt het immuunsysteem
  6. Helpt bij het gezond houden van huid, haar en nagels
  7. Draagt bij aan het behoud van sterke botten
  8. Is goed voor het gezichtsvermogen
  9. Ondersteunt de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade
  10. Zink ondersteunt de botten
  11. Zink is goed voor nagels
  12. Zink houdt je haren sterk
  13. Zink voor het behoud van glanzend haar
  14. Zink is goed voor een normale sperma kwaliteit
  15. Zink draagt bij aan een normale vruchtbaarheid
  16. Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding
  17. Zink draagt bij tot de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed
  18. Zink is belangrijk voor huid, haar en nagels
  19. Zink is goed voor de concentratie en het leervermogen
  20. Heeft een anti-oxidatieve werking
  21. Zink voor het behoud van een gezonde huid
  22. Zink draagt bij aan het behoud van normale nagels
  23. Zink is goed voor de kwaliteit van sperma
  24. Zink draagt bij tot de instandhouding van normale testosterongehalten
  25. Is belangrijk voor de vruchtbaarheid
  26. Draagt bij aan normale testosterongehalten in het bloed

Dagelijkse behoefte

Hoeveel zink heb je nodig?

  • Mannen (18+)9 mg
  • Vrouwen (18+)7 mg
  • Zwanger9,1 mg
  • Borstvoeding9,9 mg
  • Referentie-inname (RI)10 mg

Waarden in mg per dag. Bron: Gezondheidsraad via Voedingscentrum, aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (volwassenen 2018, zwangerschap 2021, borstvoeding 2024); RI is de Europese referentie-inname voor volwassenen (vroeger ADH), vastgelegd in Verordening (EU) 1169/2011.

In je eten

Waar zit zink in?

  • Rundvlees, geroosterd (85 g)3,8 mg
  • Krab, gekookt (85 g)3,2 mg
  • Havermout, met water gekookt (240 ml)2,3 mg
  • Pompoenpitten, geroosterd (28 g)2,2 mg
  • Cheddar (42 g)1,5 mg
  • Linzen, gekookt (120 ml)1,3 mg
  • Melk, 1% vet (240 ml)1 mg

Oesters passen niet in de grafiek: 85 gram rauwe, gekweekte oesters bevat 32 mg zink.

Waarden in mg per portie. Bron: NIH Office of Dietary Supplements (USDA-gegevens).

Gratis vitaminetest

3 min

Benieuwd wat jij nodig hebt?

Een paar vragen over je voeding en leefstijl, en je weet waar je staat. Aan het eind wacht er een cadeautje.

  1. Vragen
  2. Jouw advies
  3. Cadeautje
Start de test

Onze producten

Producten met zink

In onze producten 0,8 tot 25 mg per dagdosis. Dat is tot 250% van de referentie-inname.

ProductVormPer dagdosisBekijk product
Vruchtbaarheid Plus - Man60 capsules Citraat 25 mgper 3 capsules
Haar Complex - Man90 capsules Sulfaat 22,5 mgper 3 capsules
Multi Zwangerschap60 capsules Sulfaat 20 mgper 1 capsule
WLS Multivitamine60 capsules Citraat 20 mgper 2 capsules
Libido Plus90 capsules Bisglycinaat 15 mgper 3 capsules
Multivitamine90 capsules Citraat 15 mgper 2 capsules
Testosteron Plus60 capsules Bisglycinaat 15 mgper 2 capsules
Zink - 15 mg100 tabletten L-methioninesulfaat 15 mgper 1 tablet
Haar Complex - Vrouw60 capsules Citraat 12,5 mgper 2 capsules
Multi 50+100 tabletten Citraat 10 mgper 1 tablet
Calcium Magnesium Zink90 tabletten Citraat 10 mgper 2 tabletten
Prostaat Plus90 capsules Citraat 10 mgper 3 capsules
Vitamine C Gebufferd60 of 150 capsules Citraat 10 mgper 2 capsules
Flora Femina30 capsules ZinBolic™ 5 mgper 1 capsule
Viscollageen - Peptan500 ml Citraat 4,5 mgper 15 ml
Pre Workout300 gram Gluconaat 3,1 mgper 8 gram (1 maatschep)
Beauty Gummies60 gummies Gluconaat 2,7 mgper 2 gummies
Calcium Complex60 tabletten L-methioninesulfaat 2 mgper 2 tabletten
Multi Gummies Kind50 gummies Citraat 2 mgper 2 gummies
Saw Palmetto60 capsules Citraat 1,6 mgper 1 capsule
Multi Kauwtablet Kind90 kauwtabletten Citraat 1,5 mgper 1 tablet
Elektrolyten300 gram Oxide 0,8 mgper 5 gram (≈ 1/2 maatlepel)

Vormen

Welke vorm van zink kies je?

Elke vorm is een andere verbinding van zink met een partnerstof. Het verschil zit in het aandeel zink per gram grondstof, en daarmee in de grootte van een tablet of capsule.

Citraat12 producten

Hier zit het mineraal vast aan citroenzuur, hetzelfde zuur dat in citrusvruchten zit. Citraten lossen goed op in water.

Het citroenzuur neemt wel ruimte in. Per gram zit er minder mineraal in dan bij een oxide, dus voor dezelfde hoeveelheid heb je een grotere tablet nodig.

Zit in

Oxide1 product

Een oxide is een mineraal gebonden aan zuurstof. Zuurstof is licht, dus per gram zit er veel van het mineraal in. Daardoor past een flinke hoeveelheid in een kleine tablet.

Oxiden lossen slecht op in water. Je vindt ze vaak in combinatie met andere vormen.

Zit in

Bisglycinaat2 producten

Bij bisglycinaat is het mineraal gebonden aan twee moleculen glycine. Dat is een aminozuur, een bouwsteen van eiwit.

Zo'n binding met aminozuren heet een chelaat. De glycine weegt mee, dus ook hier zit er per gram relatief weinig mineraal in.

Zit in

Inname

Hoe neem je zink in?

Zink kun je op elk moment van de dag nemen. Kies een vast moment, bijvoorbeeld bij het ontbijt of het avondeten. Dan vergeet je het minder snel.

  • Gebruik je meer dan één product met zink? Tel de hoeveelheden bij elkaar op.
  • Kijk bij een multivitamine eerst hoeveel zink daar al in zit.
  • Slik je antibiotica? Vraag je apotheker hoeveel tijd er tussen het antibioticum en zink moet zitten.
  • Kinderen krijgen alleen een product dat voor hun leeftijd bedoeld is.

Veelgestelde vragen

Vragen over zink

Hoeveel zink heb je per dag nodig?

De Gezondheidsraad houdt voor mannen 9 mg per dag aan en voor vrouwen 7 mg. Bij zwangerschap is dat 9,1 mg, bij borstvoeding 9,9 mg. Op het etiket zie je een percentage van de Europese referentie-inname: 10 mg.

Waarom ligt de bovengrens van zink op 25 mg?

Het Wetenschappelijk Comité voor de Voeding van de EU vond in 2003 bij 50 mg zink per dag geen nadelige effecten op de koperstatus. De onderzoeken waren klein en kort. Daarom deelde het comité die waarde door twee. Zo kwam de grens op 25 mg, uit eten en supplementen samen.

Wat is het verschil tussen de vormen van zink?

Het aantal mg op het etiket is altijd elementair zink, welke vorm er ook in zit. 15 mg als citraat is dus evenveel zink als 15 mg als bisglycinaat. Wat verschilt, is de partnerstof en daarmee hoeveel poeder er in de tablet of capsule gaat.

Kun je te veel zink binnenkrijgen via je eten?

Volgens het Voedingscentrum is dat met gewone voeding vrijwel onmogelijk. De bovengrens van 25 mg kom je eerder in zicht met supplementen, zeker als je er meer dan één gebruikt.

Waarom verschillen de normen van de Gezondheidsraad en de EFSA?

De EFSA rekent met de hoeveelheid fytaat in je eten. Dat is een stof uit volkoren granen en peulvruchten die zink bindt. Daarom geeft de EFSA geen vast getal maar een bereik: 7,5 tot 12,7 mg voor vrouwen en 9,4 tot 16,3 mg voor mannen. De Gezondheidsraad noemt één getal per groep.

Kwaliteit

Zo testen we producten met zink

Op basis van een risicoanalyse van de grondstoffen controleren we onder meer op:

  • Zware metalen
  • PAK 4
  • Ethyleenoxide
  • Aflatoxinen
  • Ochratoxine A
  • Pesticiden
  • Salmonella
  • Overdosering
  • Allergenen
  • Dioxinen en PCB's
  • Chlooramfenicol en nitrofuranen
  • Pyrrolizidine-alkaloïden
  • Staphylococcus aureus
Lees hoe we testen

Meer ingrediënten

Bronnen12
  1. Scientific Committee on Food. (2003). Opinion of the Scientific Committee on Food on the tolerable upper intake level of zinc (SCF/CS/NUT/UPPLEV/62 Final). https://ec.europa.eu/food/fs/sc/scf/out177_en.pdf
  2. European Food Safety Authority. (2024). Overview on tolerable upper intake levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/2024-05/ul-summary-report.pdf
  3. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (2014). Scientific opinion on dietary reference values for zinc. EFSA Journal, 12(10), Artikel 3844. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2014.3844
  4. Voedingscentrum. (z.d.). Zink. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zink.aspx
  5. Gezondheidsraad. (2018). Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen (Publicatienr. 2018/19). https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2018/09/18/voedingsnormen-voor-vitamines-en-mineralen-voor-volwassenen
  6. Gezondheidsraad. (2021). Voedingsaanbevelingen voor zwangere vrouwen (Publicatienr. 2021/26). https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2021/06/22/voedingsaanbevelingen-voor-zwangere-vrouwen
  7. Gezondheidsraad. (2024). Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor lacterende vrouwen. https://gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2024/12/03/advies-voedingsnormen-voor-vitamines-en-mineralen-voor-lacterende-vrouwen
  8. Richtlijn 2002/46/EG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake voedingssupplementen. (2002). Bijlage II. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2002/46/oj
  9. Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten. (2011). Bijlage XIII: referentie-innamen. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
  10. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. (z.d.). Zinc: Fact sheet for health professionals. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Zinc-HealthProfessional/
  11. Royal Society of Chemistry. (z.d.). Zinc. Periodic Table. https://periodic-table.rsc.org/element/30/zinc
  12. National Center for Biotechnology Information. (z.d.). PubChem compound summary for CID 443445, zinc gluconate. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/443445

Laatst bijgewerkt