Nagels

Een nagel is een verharde, plaatvormige uitgroei van keratine, hetzelfde eiwit dat ook haar opbouwt. Het deel dat zichtbaar is, is het eindpunt van een proces dat grotendeels verborgen onder de nagelriem plaatsvindt.

De nagelmatrix

Onder de huid bij de basis van de nagel, deels zichtbaar als het witte halve maantje, ligt de nagelmatrix. Dit is het enige deel waar celdeling plaatsvindt. Nieuwe keratinecellen worden hier continu aangemaakt en duwen de oudere cellen geleidelijk naar voren. De matrix is rijk doorbloed, wat nodig is om die voortdurende aanmaak te onderhouden.

De nagelplaat

Wat verder naar voren zichtbaar is, de nagelplaat, bestaat uit cellen die de matrix al hebben verlaten. Deze cellen hebben geen eigen stofwisseling meer en worden alleen mechanisch verder naar voren geschoven naarmate nieuwe cellen achter hen worden aangemaakt.

Groeitempo

Een vingernagel groeit gemiddeld drie millimeter per maand, een teennagel ongeveer een derde daarvan. Het duurt zo'n drie tot zes maanden voordat een vingernagel volledig is vervangen, bij teennagels loopt dat op tot twaalf tot achttien maanden.

Niet elke nagel is even stevig. Of een nagel hard en veerkrachtig aanvoelt of juist dun en breekbaar is, hangt af van twee eigenschappen van de nagelplaat zelf, los van hoe snel hij groeit.

Laagstructuur

De nagelplaat bestaat niet uit één massieve laag, maar uit meerdere dunne lagen verharde keratinecellen die strak op elkaar zijn gestapeld, vergelijkbaar met bladzijden in een boek.

Hoe steviger deze lagen aan elkaar gehecht zijn, hoe meer de nagel als één geheel functioneert in plaats van als losse plakjes.

Wanneer die hechting tussen lagen verzwakt, kan de nagel gaan splijten of afschilferen aan de rand, een fenomeen dat bekendstaat als lamellaire splitsing.

Vochthuishouding

De nagelplaat bevat van nature een bepaalde hoeveelheid water, ingebed tussen de keratinelagen. Die vochtigheid bepaalt mede de flexibiliteit van de nagel.

Een nagelplaat met voldoende vocht buigt enigszins mee bij druk, een te droge nagelplaat is stugger en breekt sneller bij belasting in plaats van mee te geven.

Vocht in de nagel verdampt makkelijker dan vocht in de huid, omdat de nagelplaat geen talgklieren heeft die de oppervlakte beschermen tegen uitdroging.

In de nagelmatrix vindt continue celdeling plaats, het proces waarbij nieuwe keratinecellen worden aangemaakt. Twee sporenelementen zijn daarbij rechtstreeks betrokken.

Zink is onmisbaar voor de eiwitsynthese die de aanmaak van keratine mogelijk maakt, en functioneert als cofactor voor honderden enzymen die bij celdeling betrokken zijn. Omdat de nagelmatrix een van de actiefst delende weefsels in het lichaam is, behoort het tot de plekken waar zink het meest intensief wordt ingezet.

Zink Methionine, een organische verbinding waarbij zink gebonden is aan het aminozuur methionine, wordt door het lichaam goed opgenomen. Zink draagt bij aan het behoud van normale nagels.

Selenium werkt via een ander mechanisme. Het is onderdeel van seleno-eiwitten, een groep enzymen die celstructuren beschermen tegen oxidatieve schade tijdens periodes van snelle celdeling, zoals die continu plaatsvindt in de matrix.

Selenomethionine is de organische vorm met de hoogste opneembaarheid. Selenium draagt bij aan het behoud van normale nagels.

Het nagelbed is de huid direct onder de nagelplaat, opgebouwd uit bindweefsel waarin collageen het overheersende eiwit is. Anders dan de matrix, waar nieuwe nagelcellen ontstaan, vervult het nagelbed een dragende functie: het houdt de groeiende nagelplaat op zijn plek.

Collageen als supplement wordt aangeboden als gehydrolyseerde peptiden, korte aminozuurketens verkregen via enzymatische hydrolyse van intact collageen. Peptan, het collageeningrediënt dat Vital Nutrition gebruikt, wordt geproduceerd door Rousselot met een gestandaardiseerde peptidengrootte en bestaat vrijwel uitsluitend uit type I collageen.

Uiterlijk van de nagel Collageen draagt bij aan het behoud van de normale structuur en het uiterlijk van nagels. Een gelijkmatig, glad nageloppervlak en een consistente glans zijn kenmerken die met dit uiterlijk samenhangen*.

*Deze claim is goedgekeurd door de EFSA als beautyclaim

Gericht op zink en selenium is de keuze voor wie specifiek wil aanvullen op deze twee sporenelementen. Zink en Selenium zijn als losse producten verkrijgbaar, wat controle geeft over de exacte dosering van elk afzonderlijk.

Gericht op collageen is relevant voor wie de focus wil leggen op het bindweefsel van het nagelbed naast de sporenelementen. Collageen Poeder, Collageen Capsules en Viscollageen bevatten hetzelfde Peptan-ingrediënt in verschillende toedieningsvormen, dus de keuze daartussen is een kwestie van gebruiksgemak, niet van werkzame stof.

Breed via een multivitamine past bij wie niet alleen op nagels wil focussen maar een algeheel voedingspatroon wil aanvullen. De Multivitamine bevat zowel zink als selenium naast een breder pakket andere vitamines en mineralen, wat een praktische optie is voor wie liever niet meerdere losse producten combineert.

Wie zink of selenium uit een multivitamine al binnenkrijgt, hoeft dat niet nogmaals los toe te voegen, tenzij de dosering in de multivitamine laag is ten opzichte van wat los verkrijgbaar is.