Wie zich verdiept in haaruitval bij mannen of de prostaat, komt al snel de afkorting DHT tegen.
Het is een hormoon dat een grote rol speelt bij erfelijke haaruitval en bij de prostaat, en dat online vaak wordt neergezet als iets wat je zo veel mogelijk zou moeten blokkeren.
Maar wat is DHT precies, hoe ontstaat het, en wat betekenen die DHT-blokkers nu echt?
Het artikel in het kort:
- Wat het is: DHT is een krachtig, lichaamseigen androgeen hormoon.
- Ontstaan: Het wordt uit testosteron gevormd via 5-alfa-reductase.
- Haar en prostaat: DHT speelt een rol bij erfelijke haaruitval en de prostaat.
- Blokkers: Wat DHT-blokkers en -remmers zijn.
Wat is DHT?
DHT, voluit dihydrotestosteron, is een krachtig mannelijk geslachtshormoon dat tot de androgenen behoort. Het is nauw verwant aan testosteron, maar bindt sterker aan de androgeenreceptor en geeft daardoor in bepaalde weefsels een sterker hormoonsignaal.
Tijdens de ontwikkeling en de puberteit speelt DHT een belangrijke rol bij de aanleg van mannelijke kenmerken, zoals de groei van lichaams- en gezichtshaar en de ontwikkeling van de geslachtsorganen [1]. Het is dus een normaal, functioneel hormoon en geen afvalproduct van testosteron.
De negatieve reputatie komt vooral voort uit de rol bij erfelijke haaruitval en de prostaat, maar een hogere DHT-waarde betekent niet automatisch dat iemand kaal wordt of prostaatklachten krijgt.
Anders dan een voedingsstof of een supplement is DHT lichaamseigen. Er bestaat dan ook geen supplement dat DHT "is". Wel zijn er middelen die de aanmaak of de werking ervan beïnvloeden, en daar zullen we in het tweede deel van dit artikel naar kijken.
In het kort: DHT (dihydrotestosteron) is een krachtig androgeen hormoon dat sterker aan de androgeenreceptor bindt dan testosteron. Het vervult normale functies in de lichamelijke ontwikkeling en is geen "slecht" hormoon.
Hoe ontstaat DHT?
DHT ontstaat in het lichaam uit testosteron, het bekendere mannelijke hormoon. Een enzym met de naam 5-alfa-reductase zet een deel van het testosteron om in het sterkere DHT [2].
Dat gebeurt grotendeels in weefsels waar dit enzym aanwezig is. Daardoor kan de hoeveelheid DHT in een bepaald weefsel hoog zijn, ook als de hoeveelheid in het bloed beperkt is. In vereenvoudigde vorm ziet het proces er zo uit: testosteron wordt via 5-alfa-reductase omgezet in DHT. Er bestaan verschillende typen van dit enzym, die niet overal in dezelfde weefsels voorkomen.
| Enzym | Komt o.a. voor in | Betekenis |
|---|---|---|
| 5-alfa-reductase type 1 | Huid, talgklieren en lever | Betrokken bij de lokale vorming van DHT |
| 5-alfa-reductase type 2 | Prostaat, geslachtshuid en haarfollikels | Belangrijk voor DHT-vorming in juist deze weefsels |
| 5-alfa-reductase type 3 | Verschillende weefsels | Heeft een bredere biochemische functie, minder centraal in het verhaal rond haar en prostaat |
Vooral type 2 is relevant voor haar en prostaat. Het is ook precies dit enzym waar de bekendste DHT-blokkers op ingrijpen, zoals verderop aan bod komt. Wil je eerst meer weten over het hormoon waaruit DHT wordt gevormd, lees dan ons artikel over wat testosteron is.
Wat is het verschil tussen testosteron en DHT?
Testosteron en DHT zijn allebei androgenen, maar ze gedragen zich niet hetzelfde. Testosteron wordt vooral in de geslachtsklieren geproduceerd en circuleert door het hele lichaam, terwijl DHT er lokaal uit wordt gevormd en sterker aan de androgeenreceptor bindt.
- Ontstaan: testosteron wordt vooral in de geslachtsklieren geproduceerd, terwijl DHT lokaal uit testosteron wordt gevormd.
- Enzym: voor de vorming van DHT is 5-alfa-reductase nodig; testosteron heeft die omzettingsstap niet nodig.
- Binding aan de androgeenreceptor: beide binden eraan, maar DHT doet dat sterker.
- Omzetting naar oestrogeen: testosteron kan via aromatase in oestrogeen worden omgezet, DHT niet.
Dat laatste verschil is belangrijk om te onthouden. Testosteron kan via het enzym aromatase deels worden omgezet in oestrogeen, terwijl DHT die route niet heeft. DHT is dus geen "vrij testosteron" en ook geen vorm die je rechtstreeks uit voeding binnenkrijgt, het lichaam maakt het zelf.
In het kort: DHT wordt uit testosteron gevormd door 5-alfa-reductase, vooral lokaal in de huid, haarfollikels en prostaat. Anders dan testosteron bindt DHT sterker aan de androgeenreceptor en kan het niet naar oestrogeen worden omgezet.
De rol van DHT bij haaruitval
DHT is de belangrijkste hormonale factor bij erfelijke haaruitval, in de geneeskunde androgenetische alopecia genoemd [3]. Bij mensen met een erfelijke aanleg zijn de haarzakjes op bepaalde delen van het hoofd gevoelig voor DHT.
Wanneer DHT zich aan die gevoelige haarzakjes bindt, verandert de haargroeicyclus. De actieve groeifase wordt korter en het haarzakje wordt geleidelijk kleiner.
Dit heet miniaturisatie: de haren die teruggroeien zijn steeds dunner, korter en lichter, tot het haarzakje vrijwel geen zichtbaar haar meer produceert. Bij mannen leidt dit tot het bekende patroon van inhammen en een kalende kruin.
Kun je veel DHT hebben zonder haaruitval?
Ja, iemand kan een normale of zelfs hoge DHT-waarde hebben zonder kaal te worden, en andersom. De verklaring is dat niet de hoeveelheid hormoon, maar vooral de erfelijke gevoeligheid van de haarzakjes bepaalt of DHT gevolgen heeft. Twee mannen met vergelijkbare hormoonwaarden kunnen daardoor een heel verschillend haarpatroon hebben.
Daar komt bij dat DHT grotendeels lokaal in het weefsel wordt gevormd. Een DHT-waarde in het bloed zegt dus weinig over hoeveel DHT er in een specifieke haarfollikel actief is. De simpele redenering "hoog DHT in het bloed betekent haaruitval" klopt daarom niet.
Belangrijk om te weten is bovendien dat DHT niet de enige oorzaak van haaruitval is. Ook voedingstekorten, ijzergebrek, stress, ziekte, schildklierproblemen, bepaalde medicijnen en aandoeningen van de hoofdhuid kunnen een rol spelen.
Wie plotseling, pleksgewijs of onverklaard haar verliest, bespreekt dat daarom het beste met een huisarts of dermatoloog.
In het kort: DHT speelt een rol bij erfelijke haaruitval, maar de gevoeligheid van de haarzakjes weegt zwaarder dan de hoeveelheid hormoon. Een bloedwaarde weerspiegelt niet de activiteit, en DHT is niet de enige oorzaak van haaruitval.
DHT en de prostaat
DHT speelt ook een rol bij de prostaat, de klier die bij mannen onder de blaas ligt. In prostaatweefsel is 5-alfa-reductase type 2 volop aanwezig, waardoor daar een deel van het testosteron in DHT wordt omgezet. Dat DHT bindt vervolgens aan androgeenreceptoren in de prostaatcellen en speelt een rol bij de groei en activiteit van het weefsel.
Bij het ouder worden kan de prostaat geleidelijk groter worden, een veelvoorkomend en goedaardig verschijnsel dat goedaardige prostaatvergroting heet. DHT is bij dat proces betrokken, maar het is niet de enige factor: ook veroudering, andere hormonen en lokale groeifactoren spelen mee. Een vergrote prostaat ontstaat dus niet simpelweg doordat iemand "te veel DHT" heeft.
Plasklachten of andere klachten rond de prostaat moet je altijd bij de huisarts bespreken. Ze kunnen verschillende oorzaken hebben, en alleen een arts kan beoordelen wat er speelt. Dit artikel legt de rol van het hormoon uit en is dus geen vervanging van medisch advies.
In het kort: In de prostaat wordt testosteron lokaal omgezet in DHT, dat een rol speelt bij de groei van het weefsel. DHT is betrokken bij goedaardige prostaatvergroting, maar niet de enige oorzaak. Klachten horen bij de huisarts.
DHT bij vrouwen
Ook vrouwen hebben DHT, zij het in aanzienlijk kleinere hoeveelheden dan mannen. Het wordt op dezelfde manier gevormd, uit androgenen zoals testosteron via 5-alfa-reductase, want ook het vrouwelijk lichaam maakt androgenen aan in onder andere de eierstokken en bijnieren.
Bij vrouwen kan DHT eveneens een rol spelen bij haaruitval, maar de relatie is complexer dan bij mannen. Vrouwelijk haarverlies verloopt meestal in een ander patroon: in plaats van inhammen of een kale kruin wordt het haar vooral over de bovenkant van het hoofd dunner, waarbij de scheiding breder kan lijken.
Belangrijk om te benoemen is dat veel vrouwen met dit patroon juist normale androgeenwaarden hebben en geen tekenen van een androgeenoverschot [4]. Een verhoogde DHT-waarde is dus lang niet altijd de oorzaak van haarverlies bij vrouwen.
Androgenen worden medisch relevanter wanneer haarverlies samengaat met andere signalen, zoals opvallende donkere gezichts- of lichaamsbeharing, ernstige of nieuw ontstane acne of een onregelmatige menstruatie.
In zo'n situatie kan een arts beoordelen of er meer speelt. Bij aanhoudend haarverlies of twijfel is een huisarts, dermatoloog of gynaecoloog de aangewezen persoon.
In het kort: Vrouwen hebben DHT in kleinere hoeveelheden. Het kan bijdragen aan haaruitval, maar veel vrouwen met vrouwelijk haarverlies hebben normale androgeenwaarden. Bijkomende signalen zoals overbeharing of acne vragen om medische beoordeling.
Wat zijn DHT-blokkers?
DHT-blokkers, ook wel DHT-remmers genoemd, zijn middelen die de aanmaak of de werking van DHT verminderen. De termen worden vaak door elkaar gebruikt en dekken een brede categorie, van receptgeneesmiddelen tot cosmetische producten en supplementen, die sterk verschilt in werkzaamheid en onderbouwing.
De meest onderbouwde DHT-blokkers zijn receptgeneesmiddelen die het enzym 5-alfa-reductase remmen, de zogenoemde 5-alfa-reductaseremmers.
| Geneesmiddel | Belangrijkste werking | Medische toepassing |
|---|---|---|
| Finasteride | Remt vooral 5-alfa-reductase type 2 | Erfelijke haaruitval bij mannen en prostaatvergroting, afhankelijk van de dosering |
| Dutasteride | Remt type 1 én type 2 | Goedaardige prostaatvergroting |
Finasteride verlaagt de DHT-spiegel in het bloed met ongeveer zeventig procent; dutasteride remt beide enzymtypen en verlaagt DHT nog sterker [6]. In Nederland bestaat finasteride onder meer in een dosering van 1 milligram voor erfelijke haaruitval bij mannen en 5 milligram bij prostaatvergroting. Dit zijn receptgeneesmiddelen die onder medisch toezicht vallen.
Aan het gebruik kunnen bijwerkingen kleven. In 2025 heeft de Europese geneesmiddelenautoriteit de veiligheidsinformatie aangescherpt: suïcidale gedachten zijn bevestigd als mogelijke bijwerking van finasteridetabletten, met een frequentie die niet bekend is, en de meeste meldingen betroffen de 1 milligram-tablet tegen haaruitval [5].
Patiënten wordt geadviseerd bij stemmingsveranderingen medisch advies te vragen en de 1 milligram-tablet te staken. Ook seksuele bijwerkingen zijn bekend. Of zo'n middel geschikt is voor jou, is een afweging die uitsluitend een arts samen met je kan maken.
Zijn er natuurlijke DHT-blokkers?
De term "natuurlijke DHT-blokker" wordt online veel gebruikt, maar je moet er voorzichtig mee zijn. Allerlei planten en voedingsstoffen, zoals saw palmetto, groene thee, pompoenpit en brandnetel, worden op internet als natuurlijke DHT-blokker gepresenteerd. Vaak stelliger dan het wetenschappelijk onderzoek toelaat.
Voor de meeste van deze stoffen geldt dat het bewijs dat een supplement de DHT-spiegel bij mensen daadwerkelijk verlaagt beperkt en niet eenduidig is. Veel onderbouwing komt uit laboratorium- of dieronderzoek, of uit kleine studies.
Dat onderzoekers naar hetzelfde enzym kijken, maakt een plantenextract nog niet gelijk aan een geneesmiddel met een aangetoonde werking. De erkende middelen die aantoonbaar op de DHT-aanmaak ingrijpen, zijn de receptgeneesmiddelen die hierboven zijn genoemd.
Een "natuurlijke DHT-blokker" is dus geen vaststaand, bewezen concept, en een supplement is geen vervanging van een medische behandeling. Dat betekent niet dat plantaardige ingrediënten niet interessant zijn; ze worden alleen het beste beoordeeld op hun eigen, toegestane eigenschappen, en niet op een verondersteld effect op DHT. Een goed voorbeeld daarvan is saw palmetto.
kun je dht-waarde laten meten?
DHT kan in het bloed worden gemeten, maar een losse waarde geeft vaak geen antwoord op de oorzaak van haaruitval of prostaatklachten. Omdat een groot deel van het DHT in de doelweefsels wordt gevormd, weerspiegelt een bloedwaarde niet hoeveel er in een haarfollikel of in prostaatweefsel actief is.
Een arts kan beoordelen of hormonaal bloedonderzoek in een specifieke situatie zinvol is, bij het typische patroon van erfelijke haaruitval is dat vaak niet nodig.
In het kort: DHT-blokkers verminderen de aanmaak of werking van DHT. De meest onderbouwde zijn receptgeneesmiddelen zoals finasteride en dutasteride, met bekende bijwerkingen. Voor "natuurlijke DHT-blokkers" is het bewijs dat ze DHT echt verlagen beperkt.
Een plant die vaak in dit rijtje voorkomt: saw palmetto
Wie zich verdiept in deze twee thema's, haar en de prostaat, komt al snel dezelfde naam tegen: saw palmetto, de Nederlandse zaagpalm, botanisch bekend als Serenoa repens.
De bessen bevatten onder meer vetzuren en plantensterolen, en het is een van de meest onderzochte plantaardige ingrediënten binnen dit gebied.
- Saw Palmetto ondersteunt de natuurlijke haargroei*
- Saw Palmetto is goed voor de conditie van het haar*
- Saw Palmetto is goed voor de prostaatfunctie*
*Claims in afwachting van Europese goedkeuring.
Wil je meer weten over deze plant, de herkomst, de vetzuren en fytosterolen in de bes en wat het onderzoek erover zegt, lees dan ons uitgebreide artikel over saw palmetto en DHT.
In het kort: Saw palmetto (Serenoa repens) is een plant die vaak wordt genoemd rond haar en de prostaat, met beweringen over de natuurlijke haargroei, de conditie van het haar en de prostaatfunctie die nog op Europese goedkeuring wachten.
Alles kort samengevat
DHT (dihydrotestosteron) is een krachtig androgeen hormoon dat het lichaam via 5-alfa-reductase uit testosteron vormt, grotendeels lokaal in weefsels als de huid, haarfollikels en prostaat. Het vervult normale functies en is geen "slecht" hormoon.
Bij erfelijke haaruitval speelt DHT een rol, al weegt de gevoeligheid van de haarzakjes zwaarder dan de hoeveelheid hormoon. In de prostaat is het betrokken bij goedaardige vergroting, samen met andere factoren. Ook vrouwen hebben DHT, al hebben velen met vrouwelijk haarverlies normale androgeenwaarden.
De meest onderbouwde DHT-blokkers zijn receptgeneesmiddelen als finasteride en dutasteride. Voor natuurlijke varianten is het bewijs beperkt. Klachten rond haar of prostaat dien je altijd bij een arts aan te kaarten.
