Silicium: wat is het en waar is het goed voor?

Silicium is een mineraal dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam én in verschillende voedingsmiddelen.

Daarnaast is silicium verkrijgbaar als supplement, bijvoorbeeld als capsule, poeder of druppels.

Maar wat is silicium precies, waar zit het van nature in en waar kun je op letten als je een silicium supplement wilt kiezen? In dit artikel lees je alles wat je moet weten.

Wat is silicium?

Silicium is een mineraal dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam. Mineralen zijn voedingsstoffen die je via eten en drinken binnenkrijgt. Sommige mineralen heeft je lichaam maar in zeer kleine hoeveelheden nodig. Deze worden ook wel spoorelementen genoemd.

Bij silicium is niet vastgesteld of het een essentieel spoorelement is. Daardoor is ook niet bekend hoeveel silicium je dagelijks nodig hebt om gezond te blijven [1].

Naast het menselijk lichaam komt silicium ook veel voor in de natuur. Het is een van de meest voorkomende elementen in de aardkorst en zit onder andere in zand, gesteenten en klei. Planten nemen silicium op uit de bodem. Zo komt het uiteindelijk ook terecht in verschillende voedingsmiddelen [2].

In het kort: Bij silicium is niet vastgesteld of het een essentieel spoorelement is. Het komt wel van nature voor in je lichaam.

Waar zit silicium in? 

Je krijgt silicium voornamelijk binnen via plantaardige voedingsmiddelen. Silicium komt van nature voor in verschillende voedingsmiddelen, zoals:

• haver
• volkoren granen
• groene bonen
• bananen

De hoeveelheid silicium verschilt per voedingsmiddel. Dit hangt onder andere af van de bodem waarin een plant groeit, de soort plant en de manier waarop een voedingsmiddel is verwerkt [2]. Planten nemen silicium op uit de bodem waarin ze groeien. Daardoor bevatten sommige voedingsmiddelen van nature meer silicium dan andere.

Daarnaast bevatten volkoren graanproducten vaak relatief veel silicium. Tijdens het raffineren van granen gaat een deel van het silicium verloren. Daarom bevatten volkoren producten vaak meer silicium dan geraffineerde varianten. Ook sommige groenten en fruit bevatten van nature silicium. 

In voeding komt silicium meestal voor in de vorm van silicaten of kiezelzuur. Na het eten wordt een deel hiervan opgenomen in het lichaam. Hoeveel silicium wordt opgenomen, hangt onder andere af van de vorm waarin het voorkomt [3].

Ook drinkwater kan silicium bevatten. Vooral mineraalwater bevat van nature opgelost silicium. Hoeveel silicium erin zit, verschilt per waterbron [2].

In het kort: Silicium komt van nature voor in verschillende plantaardige voedingsmiddelen, zoals haver, volkoren granen, groene bonen en bananen. Ook (mineraal)water kan van nature silicium bevatten.

Silicium werking: waar is het goed voor?

Silicium komt van nature voor in verschillende weefsels van het lichaam, waaronder bind- en botweefsel [4]. Bindweefsel is het weefsel dat verschillende delen van je lichaam met elkaar verbindt en ondersteunt. 

Je vindt het onder andere in pezen, kraakbeen, bloedvaten en de laag onder de huid. Een belangrijk onderdeel van bindweefsel is collageen. Dit is een lichaamseigen eiwit dat zorgt voor de structuur van dit weefsel. Ook wordt silicium gevonden in huid en haar.

Daarom wordt al jarenlang onderzocht welke rol silicium precies heeft in het lichaam. Hoewel bekend is waar silicium voorkomt, is de exacte biologische rol nog niet volledig opgehelderd [1].

Een deel van dat onderzoek richt zich specifiek op orthokiezelzuur, een goed opneembare vorm van silicium. Bij vrouwen met een verouderde huid is dit 20 weken lang onderzocht in een placebogecontroleerde studie, waarbij is gekeken naar de huid, haar en nagels [5].

Vervolgonderzoek is nodig om te bepalen hoe dit zich vertaalt naar bredere toepassing.

In het kort: Silicium komt van nature voor in onder andere bindweefsel, botten, huid en haar. De precieze biologische rol van silicium wordt nog onderzocht.

Silicium supplement

Naast voeding is silicium ook verkrijgbaar als supplement. Er zijn verschillende soorten silicium supplementen verkrijgbaar.

Supplementen met silicium kunnen onder andere verschillen in de bron van het silicium, de vorm waarin het is verwerkt en de hoeveelheid silicium die een dagelijkse dosering bevat.

Waar komt silicium in supplementen vandaan?

Veel silicium supplementen worden gemaakt van bamboe-extract. Bamboe neemt tijdens de groei van nature veel silicium op uit de bodem, waardoor het vaak als grondstof wordt gebruikt.

Een andere veelgebruikte bron is diatomeeënaarde (kiezelgoer), een fijn poeder van fossiele kiezelalgen dat van nature rijk is aan silicium.

Tijdens de productie wordt het silicium uit het bron­materiaal gehaald en verwerkt in bijvoorbeeld capsules, poeders of druppels.

Waar moet je op letten?

Bij het vergelijken van silicium supplementen zijn er een aantal punten om rekening mee te houden.

• De gebruikte siliciumverbinding: Niet ieder supplement bevat dezelfde siliciumverbinding. Bamboe-extract is een veelgebruikte, plantaardige bron van silicium, terwijl orthokiezelzuur een wateroplosbare vorm is die snel beschikbaar is voor opname. Beide vormen worden veel toegepast in supplementen, en de biologische beschikbaarheid kan tussen siliciumbronnen verschillen [3].
• De hoeveelheid elementair silicium: Ook de hoeveelheid elementair silicium verschilt per product. Dit is de hoeveelheid puur silicium die een dagelijkse dosering levert. De hoeveelheid elementair silicium staat meestal vermeld op het etiket en kan worden gebruikt om supplementen met elkaar te vergelijken.

Hoe lang gebruik je silicium?

Er is geen algemeen vastgestelde optimale gebruiksduur voor silicium. Onderzoek naar orthokiezelzuur bij huid, haar en nagels werkte met 10 mg silicium per dag, gedurende 20 weken [5].

Dat geeft een indicatie dat consistent, langdurig gebruik bij dit type onderzoek gebruikelijk is, eerder dan een kortdurende kuur.

In het kort: Silicium supplementen verschillen onder andere in herkomst, vorm en samenstelling.

Silicium bijwerkingen

Silicium supplementen worden over het algemeen goed verdragen als je de aanbevolen dosering gebruikt.

Bijwerkingen komen niet vaak voor. Soms kunnen lichte maag- of darmklachten optreden, zoals een opgeblazen gevoel of misselijkheid. Deze klachten zijn meestal mild en verdwijnen vaak vanzelf.

Gebruik een supplement altijd volgens de aanwijzingen op de verpakking. Twijfel je of een supplement voor jou geschikt is, of gebruik je medicijnen of heb je een medische aandoening? Overleg dan met je arts of apotheker.

Alles in het kort

Silicium is een mineraal dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam en in verschillende voedingsmiddelen. Je vindt het onder andere in bind- en botweefsel. Maar ook in huid en haar. Je krijgt silicium binnen uit onder meer haver, bananen, groene bonen en drinkwater.

Daarnaast is silicium verkrijgbaar als supplement. Supplementen kunnen onder andere verschillen in de bron van het silicium, de gebruikte siliciumverbinding, de vorm van het supplement en de hoeveelheid elementair silicium per dagelijkse dosering.